Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 11

Devanagari script

पृथिव्यां सागरान्तायां स्नानदानेन यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति स्नात्वा नन्दाह्रदे नृप

Transliteration

pṛthivyāṃ sāgarāntāyāṃ snānadānena yatphalam | tatphalaṃ samavāpnoti snātvā nandāhrade nṛpa

Translation

اے بادشاہ! سمندروں سے گھری ہوئی اس زمین پر غسل اور دان کے ذریعے جو ثواب حاصل ہوتا ہے، وہی ثواب نندا ہرد میں اشنان کرنے سے مل جاتا ہے۔

Word by Word

• पृथिव्याम्: on the earth
• पृथिव्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• सागरान्तायाम्: ocean-bounded
• सागरान्तायाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सागरान्त (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—सागरः अन्तः यस्याः (बहुव्रीहि-प्रायः) / सागरान्ता (कर्मधारय-प्रायः) ‘ocean-bounded’; विशेषणम् ‘पृथिव्याम्’

• स्नानदानेन: by bathing and giving (charity)
• स्नानदानेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; समासः—स्नानं च दानं च (इतरेतर-द्वन्द्व)

• यत्: which
• यत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-विशेषणम् ‘फलम्’

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् ‘फलम्’

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• समवाप्नोति: attains
• समवाप्नोति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-अव√आप् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: √स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त (अव्ययभावे), पूर्वकालिक क्रिया; ‘having bathed’

• नन्दाह्रदे: in the Nandā lake
• नन्दाह्रदे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नन्दा (प्रातिपदिक) + ह्रद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः—नन्दायाः ह्रदः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन

Speaker

Mārkaṇḍeya (contextual; addressing a king in the narrative)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Nandā-hrada

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: King (nṛpa)

Visual Art Cues

Scene: A serene sacred lake ringed by trees and small shrines; a king and pilgrims perform snāna while priests prepare dāna; subtle divine presence suggesting Nandā’s sanctity.

Characters & Entities

• Nandā-hrada

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Certain tīrthas concentrate immense merit; sincere snāna there can equal widespread ritual acts performed elsewhere.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Nandā-hrada, a celebrated sacred lake in the Reva (Narmadā) region.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna at Nandā-hrada; the verse also references dāna (charity) as a standard meritorious act.