Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 44

Devanagari script

जातैश्चटचटाशब्दैः पतद्भिर्गिरिसानुभिः । तत्र रौद्रोत्सवे जाता रुद्रानन्दविवर्धिनी

Transliteration

jātaiścaṭacaṭāśabdaiḥ patadbhirgirisānubhiḥ | tatra raudrotsave jātā rudrānandavivardhinī

Translation

چٹ چٹ کی کڑکڑاہٹ اور پہاڑی ڈھلوانوں کے ڈھہ جانے کے بیچ، وہاں رَودْر کا وہ اُتسو برپا ہوا—جو رُدر کے آنند کو بڑھانے والی تھی۔

Word by Word

• जातैः: with arisen/produced
• जातैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: जन् (धातु)
• Form: भूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; विशेषण

• चटचटाशब्दैः: with ‘chaṭa-chaṭa’ sounds
• चटचटाशब्दैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: चटचटा-शब्द (प्रातिपदिक; चटचटा + शब्द)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; कर्मधारय-समास (चटचटा इति शब्दाः)

• पतद्भिः: by falling
• पतद्भिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: पत् (धातु)
• Form: वर्तमानकाले परस्मैपद-शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; तृतीया (3rd), बहुवचन; विशेषण

• गिरिसानुभिः: with mountain-peaks/slopes
• गिरिसानुभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: गिरि-सानु (प्रातिपदिक; गिरि + सानु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुषः: गिरेः सानूनि)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण

• रौद्रोत्सवे: in the fierce festival
• रौद्रोत्सवे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रौद्र-उत्सव (प्रातिपदिक; रौद्र + उत्सव)
• Form: पुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तत्पुरुष-समास (रौद्रः उत्सवः)

• जाता: arose/was born
• जाता: Kriya (Predicate complement/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: जन् (धातु)
• Form: भूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय-विशेषण

• रुद्रानन्दविवर्धिनी: (she) who increases Rudra’s joy
• रुद्रानन्दविवर्धिनी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रुद्र-आनन्द-विवर्धिनी (प्रातिपदिक; रुद्र + आनन्द + विवर्धिनी)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष-समास (रुद्रस्य आनन्दं विवर्धयति इति)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-kṣetra (contextual)

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: Mountain flanks crumble with ‘caṭa-caṭa’ crackles; amid the chaos appears a personified Raudrotsava—feminine or śakti-like presence—radiant and fierce, amplifying Rudra’s joy; sparks and rockfalls frame the scene.

Characters & Entities

• Rudra
• Raudra-utsava

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It frames destruction as part of divine order—Raudra is not chaos alone, but a sacred power within Śiva’s cosmic function.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is not a tīrtha-glorification; it sits within the Revā Khaṇḍa’s sacred landscape narration.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse poetically characterizes the Raudra manifestation.