Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 30

तस्मात्त्वं स्वयमेवेदं जगत्संहर शङ्कर । अथैवमुक्तस्तां देवीं धूर्जटिर्नीललोहितः

tasmāttvaṃ svayamevedaṃ jagatsaṃhara śaṅkara | athaivamuktastāṃ devīṃ dhūrjaṭirnīlalohitaḥ

پس اے شنکر! تم خود ہی اس جگت کو سمیٹ لو۔ یوں کہہ کر دیوی نے بات کہی، تب دھورجٹی—نیل لوہت—نے اس دیوی کو مخاطب کیا۔

तस्मात्therefore
तस्मात्:
None
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (सर्वनाम-अव्ययवत्)
Formअव्यय; हेत्वर्थक (therefore/from that reason)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
स्वयम्yourself
स्वयम्:
None
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मार्थक (oneself)
एवindeed/alone
एव:
None
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis)
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
जगत्world
जगत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
संहरwithdraw/destroy!
संहर:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-√हृ (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
शङ्करO Śaṅkara
शङ्कर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशङ्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
अथthen
अथ:
None
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (then/now)
एवम्thus
एवम्:
None
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus)
उक्तःhaving been addressed
उक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि (having been spoken to)
ताम्that (her)
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
देवीम्the goddess
देवीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
धूर्जटिःDhūrjaṭi (Śiva)
धूर्जटिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधूर्जटि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नीललोहितःthe blue-and-red one (epithet of Śiva)
नीललोहितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनील (प्रातिपदिक) + लोहित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (नीलश्चासौ लोहितश्च)

Śrī Devī (first half); Narrator (second half, introducing Śiva’s response)

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: river

Scene: Devī turns to Śaṅkara: ‘You withdraw the world.’ Śiva appears as Dhūrjaṭi Nīlalohita—matted locks, blue-red radiance—poised to speak, the atmosphere shifting from compassion to cosmic authority.

D
Devī
Ś
Śaṅkara
D
Dhūrjaṭi
N
Nīlalohita

FAQs

Cosmic roles are shared yet distinct: the Goddess embodies maternal compassion, while Śiva assumes the function of dissolution when required.

The broader Revā Khaṇḍa glorifies the Revā/Narmadā region; this verse is narrative setup rather than a site-specific praise.

None in this verse.