Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 23

पश्चिमे सागरे गत्वा सोमतीर्थे तु यत्फलम् । तत्समग्रमवाप्नोति चन्द्रहासे न संशयः

paścime sāgare gatvā somatīrthe tu yatphalam | tatsamagramavāpnoti candrahāse na saṃśayaḥ

مغربی سمندر تک جا کر سومتیرتھ میں اشنان سے جو پھل ملتا ہے، وہ پورا پھل چندرہاس میں حاصل ہوتا ہے—اس میں کوئی شک نہیں۔

पश्चिमेin the western
पश्चिमे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपश्चिम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी (7th) एकवचनम्; विशेषणम् (सागरस्य)
सागरेocean
सागरे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी (7th) एकवचनम्
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया
सोमतीर्थेat Soma-tīrtha
सोमतीर्थे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसोम-तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी (7th) एकवचनम्; तत्पुरुषः (सोमस्य तीर्थम्)
तुindeed/and
तु:
Discourse particle (सम्बन्धसूचक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपातः (particle)
यत्whatever/which
यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा (1st) एकवचनम्; सम्बन्धक
फलम्fruit/result
फलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा (1st) एकवचनम्
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd) एकवचनम्; सर्वनाम
समग्रम्entire/complete
समग्रम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसमग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd) एकवचनम्; विशेषणम्
अवाप्नोतिattains
अवाप्नोति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव-आप् (धातु)
Formलट् (Present) परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः एकवचनम्
चन्द्रहासेat Candrahāsa
चन्द्रहासे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचन्द्रहास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी (7th) एकवचनम्
no
:
Negation/Emphasis (निषेध/निश्चय)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपातः; अत्र ‘न संशयः’ इति वाक्यांशे बलवत्तर-निश्चयार्थः
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st) एकवचनम्

Mārkaṇḍeya (contextual, Revā Khaṇḍa narration)

Tirtha: Candrahāsa (equated in fruit to Somatīrtha of the western ocean)

Type: tirtha

Scene: A split-scene: left shows the roaring western ocean at Somatīrtha with pilgrims bathing; right shows serene river Candrahāsa; a textual banner-like motif indicates ‘same fruit’.

C
Candrahāsa-tīrtha
S
Somatīrtha
P
Paścima-sāgara (western ocean)

FAQs

A supremely praised tīrtha can confer the full merit of distant pilgrimages, emphasizing faith and sacred geography.

Candrahāsa tīrtha (associated with the Revā/Narmadā region) is glorified as equal to Somatīrtha at the western ocean.

Pilgrimage and tīrtha-sevana (visiting/bathing) as the means to obtain puṇya (merit).