Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 10

स्वर्गस्थास्तेन पितरः पूर्वजास्ते पितामहाः । पतन्ति जातमात्रेण कुलटस्तेन चोच्यते

svargasthāstena pitaraḥ pūrvajāste pitāmahāḥ | patanti jātamātreṇa kulaṭastena cocyate

اسی کے سبب آسمان میں بسنے والے پِتر—باپ، اجداد اور دادا—اس کے پیدا ہوتے ہی گر پڑتے ہیں؛ اسی لیے وہ ‘کُلَٹ’ کہلاتا ہے، خاندان کا غدّار۔

स्वर्गस्थाःdwelling in heaven
स्वर्गस्थाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्वर्ग-स्थ (प्रातिपदिक; स्वर्ग + स्थ)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः बहुवचनम्; विशेषणम् (masculine nominative plural; adjective)
तेनby that; therefore
तेन:
Karana/Hetu (Instrument/Cause/करण/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः एकवचनम्; करण/हेतु-अर्थे (instrumental singular; by/through/therefore)
पितरःthe ancestors (pitṛs)
पितरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः बहुवचनम् (masculine nominative plural)
पूर्वजाःforefathers
पूर्वजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपूर्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः बहुवचनम्; पितरः इत्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन (masculine nominative plural; appositive)
तेthose
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः बहुवचनम्; पुनरुक्त-निर्देश (masculine nominative plural; those)
पितामहाःgrandfathers
पितामहाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः बहुवचनम् (masculine nominative plural)
पतन्तिfall (down)
पतन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलट्-लकारः, प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम् (present indicative; 3rd plural; they fall)
जातमात्रेणby mere birth
जातमात्रेण:
Karana/Hetu (Instrument/Cause/करण/हेतु)
TypeNoun
Rootजात-मात्र (प्रातिपदिक; √जन् (धातु) + मात्र)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः एकवचनम्; निमित्त/हेतु-अर्थे (instrumental singular; merely by being born)
कुलटःa disgrace to the family; debauchee
कुलटः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुलट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (masculine nominative singular)
तेनtherefore
तेन:
Karana/Hetu (Instrument/Cause/करण/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः एकवचनम्; हेतौ (instrumental singular; by that/therefore)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट्-लकारः, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोगः (present; 3rd singular; passive: is called)

Mārkaṇḍeya

Scene: A newborn’s arrival is juxtaposed with pitṛs in svarga losing their radiance and descending—an allegory of kula-dharma rupture.

M
Mārkaṇḍeya
P
Pitṛs (ancestors)
S
Svarga

FAQs

The text links household disorder to loss of ancestral merit, stressing responsibility toward one’s lineage and pitṛs.

No tīrtha is named in this verse; it continues the ethical rationale within the chapter’s sacred narrative.

No explicit rite; the verse alludes to pitṛ-related merit which is typically supported by śrāddha and dharmic household life.