Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 111›Shloka 29
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 29

Devanagari script

ईश्वर उवाच । अहं ते वरदस्तात गौरी माता पिता ह्यहम् । वरं वृणीष्व यच्चेष्टं त्रिषु लोकेषु दुर्लभम्

Transliteration

īśvara uvāca | ahaṃ te varadastāta gaurī mātā pitā hyaham | varaṃ vṛṇīṣva yacceṣṭaṃ triṣu lokeṣu durlabham

Translation

ایشور نے فرمایا: اے بیٹے، میں تیرا ور دینے والا ہوں؛ گوری تیری ماں ہے—اور بے شک میں ہی تیرا باپ ہوں۔ جو تو چاہے وہ ور مانگ، چاہے وہ تینوں لوکوں میں بھی دشوار الحصول ہو۔

Word by Word
ईश्वरःĪśvara
ईश्वरः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — ‘Īśvara’
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — ‘said’
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, उत्तमपुरुष, प्रथमा, एकवचन — ‘I’
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन — ‘to you/for you’
वरदःboon-giving
वरदः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvarada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (अहम्) — ‘giver of boons’
तातdear one
तात:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Roottāta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन — ‘dear one/son’
गौरीGaurī
गौरी:
Karta (Apposition/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootgaurī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — ‘Gaurī’
माताmother
माता:
Karta (Predicate nominative/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmātṛ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — ‘mother’
पिताfather
पिता:
Karta (Predicate nominative/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — ‘father’
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle) — emphasis/indeed
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, उत्तमपुरुष, प्रथमा, एकवचन — ‘I’
वरम्a boon
वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — ‘a boon’
वृणीष्वchoose
वृणीष्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvṛ (धातु; वृणोति/वृणीते)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद — ‘choose (for yourself)’
यत्whatever
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — ‘whatever/that which’ (correlative with ‘इष्टम्’)
चand
च:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/connector) — ‘and’ (emphatic with यत्)
इष्टम्desired
इष्टम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootiṣṭa (इष् धातु, क्त; प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (यत्/वरम्) — ‘desired’
त्रिषुin the three
त्रिषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Roottri (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; विशेषणम् (लोकेषु) — ‘in three’
लोकेषुworlds
लोकेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन — ‘in the worlds’
दुर्लभम्rare/difficult to obtain
दुर्लभम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdur (उपसर्ग/प्रत्ययार्थ) + labha (लभ् धातु, क्त/प्रातिपदिक ‘दुर्लभ’)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (वरम्/यत्) — ‘hard to obtain’
Speaker

Śiva (Īśvara/Maheśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā/Narmadā-taṭa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṣaṇmukha (Kumāra)

Visual Art Cues

Scene: Śiva speaks tenderly yet majestically to the tapasvin, with Umā beside him; gesture of boon (varada-mudrā), the devotee in añjali; aura of parental protection.

Characters & Entities
Ī
Īśvara (Śiva)
G
Gaurī (Umā/Pārvatī)
T
Three worlds (trailokya)

FAQs

God is shown as both compassionate protector and sovereign giver of boons, responding to devotion with intimate parental care.

The verse is within the Revā Khaṇḍa narrative that culminates in the establishment and praise of Skanda-tīrtha.

None in this verse; it concerns the divine offer of a boon.

←Previous Verse
Next Verse→