Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 22

Devanagari script

जातकर्मादिसंस्कारान्वेदोक्तान्पद्मसम्भवः । चकार सर्वान्दाजेन्द्र विधिदृष्टेन कर्मणा

Transliteration

jātakarmādisaṃskārānvedoktānpadmasambhavaḥ | cakāra sarvāndājendra vidhidṛṣṭena karmaṇā

Translation

پدم سمبھَو (برہما) نے، اے راجندر، وید کے بتائے ہوئے جات کرم سے آغاز کرنے والے تمام سنسکار، مقررہ قاعدوں اور طریقوں کے مطابق ادا کیے۔

Word by Word

• जातकर्मादिसंस्कारान्: the rites such as the birth-ritual
• जातकर्मादिसंस्कारान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जातकर्म + आदि + संस्कार (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (जातकर्मादयः संस्काराः), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन

• वेदोक्तान्: prescribed in the Veda
• वेदोक्तान्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वेद + उक्त (प्रातिपदिक; उक्त from वच् धातु)
• Form: तत्पुरुष-समास (वेदेन उक्ताः), क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; विशेषण (of संस्कारान्)

• पद्मसम्भवः: Padma-born (Brahmā)
• पद्मसम्भवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पद्म + सम्भव (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (पद्मात् सम्भवः), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• चकार: performed / did
• चकार: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; धातु: कृ

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; विशेषण (of संस्कारान्)

• दाजेन्द्र: O king (Dāja-indra)
• दाजेन्द्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: दाजेन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• विधिदृष्टेन: as laid down by rule
• विधिदृष्टेन: Karana (Instrument-qualifier/करणविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विधि + दृष्ट (प्रातिपदिक; दृष्ट from दृश् धातु)
• Form: तत्पुरुष-समास (विधिना दृष्टः), क्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; विशेषण (of कर्मणा)

• कर्मणा: by the rite/procedure
• कर्मणा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced: Āvantya Khaṇḍa narrative style)

Skanda Dialogue

Listener: Bhārata (contextual address)

Visual Art Cues

Scene: Brahmā (Padma-sambhava) officiates the infant’s jātakarma and related saṃskāras: sacred fire, ladles, kusa grass, water-pot, Vedic implements; devas witness in orderly rows.

Characters & Entities

• Brahmā (Padma-sambhava)
• Vedic Saṃskāras
• Jātakarma
• Kumāra/Skanda

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic devotion is aligned with Vedic dharma: even divine births honor Veda-prescribed saṃskāras and disciplined order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is named; the verse emphasizes dharma through Vedic rites within the sacred birth narrative setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

Jātakarma and other Veda-ordained saṃskāras are explicitly referenced as proper, rule-governed rites.