Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 12

Devanagari script

अहं यस्मात्सुरैः सर्वैर्याचिता पुत्रजन्मनि । कृता रतिश्च विफला संप्रेष्य जातवेदसम्

Transliteration

ahaṃ yasmātsuraiḥ sarvairyācitā putrajanmani | kṛtā ratiśca viphalā saṃpreṣya jātavedasam

Translation

کیونکہ بیٹے کی پیدائش کے لیے سب دیوتاؤں نے مجھ سے التجا کی تھی، مگر جات ویدس (اگنی) کو بھیج کر رتی کا عمل بے ثمر کر دیا گیا۔

Word by Word

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन; कर्तृ (I)

• यस्मात्: because/since
• यस्मात्: Apadana/Hetu (Cause)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, पञ्चमी, एकवचन; हेतु/अपादानार्थ (because/from which reason)

• सुरैः: by the gods
• सुरैः: Karana/Agent (Instrumental agent)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; करण/कर्तृसह (by the gods)

• सर्वैः: all
• सर्वैः: Qualifier
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (all)

• याचिता: (I was) requested
• याचिता: Karta (Subject predicate)
• Type: Adjective
• Root: याच् (धातु) → याचित (कृदन्त)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्यय), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे कर्तृपद (having been requested)

• पुत्रजन्मनि: in/for (the matter of) a son's birth
• पुत्रजन्मनि: Adhikarana (Locus/Topic)
• Type: Noun
• Root: पुत्रजन्मन् (प्रातिपदिक) = पुत्र + जन्मन्
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण (in/for the birth of a son)

• कृता: made/done
• कृता: Karta (Predicate qualifier)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) → कृत (कृदन्त)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्यय), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण/विधेय (done/made)

• रतिḥ: delight/union
• रतिḥ: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: रति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृ/विषय (delight/union)

• च: and
• च: Connector
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चयबोधक)

• विफला: fruitless
• विफला: Karta (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: विफल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (fruitless)

• संप्रेष्य: having sent
• संप्रेष्य: Purvakala (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्+प्रेष् (धातु)
• Form: कृदन्त (ल्यप्/क्त्वान्त-अव्यय), अव्ययभाव (having sent/after sending)

• जातवेदसम्: Jātavedas (Agni)
• जातवेदसम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: जातवेदस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म (Agni, Jātavedas)

Speaker

Mahādevī (Pārvatī) (curse-context speech continuing)

Visual Art Cues

Scene: The goddess recounts how the gods petitioned her for a son; Agni (Jātavedas) is depicted as being dispatched, turning intimacy into a cosmic transaction.

Characters & Entities

• Mahādevī (Pārvatī)
• Devas
• Agni (Jātavedas)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even well-intended divine ‘missions’ can incur fault when they violate propriety; Purāṇas stress dharma in means as well as ends.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None directly; the setting remains the Revā Khaṇḍa milieu.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it explains the cause leading to the Goddess’s curse.