Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 77

Devanagari script

तच्च वर्षशतं दिव्यं कालसंख्यानुमानतः । षड्विंशतिसहस्राणि तानि मानुषसंख्यया

Transliteration

tacca varṣaśataṃ divyaṃ kālasaṃkhyānumānataḥ | ṣaḍviṃśatisahasrāṇi tāni mānuṣasaṃkhyayā

Translation

وہ ایک سو برس کا دیویہ عرصہ—زمانے کی الٰہی پیمائش کے مطابق—انسانی حساب سے چھبیس ہزار برس کے برابر ٹھہرتا ہے۔

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (अत्र ‘वर्षशतम्’ इत्यस्य विशेषणम्)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय/ conjunction): and

• वर्षशतम्: a hundred years
• वर्षशतम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वर्ष + शत (प्रातिपदिक)
• Form: द्विगु-समास (शतं वर्षाणि); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन

• दिव्यम्: divine
• दिव्यम्: Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन (वर्षशतम् इत्यस्य विशेषणम्)

• कालसंख्यानुमानतः: according to the calculation of time
• कालसंख्यानुमानतः: Sambandha (Adverbial/हेतु-निर्देश)
• Type: Indeclinable
• Root: काल + संख्या + अनुमान (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास; पञ्चमी-तसिल् (ablatival adverb): ‘-तः’ = from/according to; अव्ययीभाववत् प्रयोगः

• षड्विंशतिसहस्राणि: twenty-six thousand
• षड्विंशतिसहस्राणि: Karta (Predicate-nominative/विधेय)
• Type: Noun
• Root: षड्विंशति + सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: द्विगु-समास (षड्विंशतिः सहस्राणि); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन (अत्र ‘तानि’ इत्यस्य विशेष्यरूपेण)

• तानि: those (i.e., those years)
• तानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन

• मानुषसंख्यया: by human reckoning
• मानुषसंख्यया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मानुष + संख्या (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (मानुषी संख्या); स्त्रीलिङ्ग; तृतीया (3rd), एकवचन

Speaker

Unspecified narrator within Revā Khaṇḍa (Āvantya Khaṇḍa)

Skanda Dialogue

Listener: nṛpa (the king)

Visual Art Cues

Scene: A sage instructs a king with a cosmic diagram: concentric circles of time, stars overhead, a subtle overlay of divine and human calendars; the riverbank hermitage fades into a starry expanse.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It teaches humility before cosmic time: divine measures of time vastly exceed human scales, urging detachment and dharmic urgency.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is named in this verse; it appears within the Revā Khaṇḍa’s broader sacred narrative connected to the Narmadā (Revā) region.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is a cosmological time-conversion statement.