Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 74

Devanagari script

सत्यलोकं नराः केचित्सूर्यलोकं तथापरे । अप्सरोगणसंवीता यावदाभूतसम्प्लवम्

Transliteration

satyalokaṃ narāḥ kecitsūryalokaṃ tathāpare | apsarogaṇasaṃvītā yāvadābhūtasamplavam

Translation

کچھ لوگ ستیہ لوک کو پہنچتے ہیں اور کچھ اسی طرح سورْیہ لوک کو؛ اپسراؤں کے گروہ ان کے ساتھ رہتے ہیں—یہاں تک کہ مخلوقات کے مہا پرلے کا وقت آ جائے۔

Word by Word

• सत्यलोकम्: to Satyaloka
• सत्यलोकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सत्य + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सत्यस्य लोकः / सत्यलोके)

• नराः: men/people
• नराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• केचित्: some
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; अनिश्चितार्थक सर्वनाम (some)

• सूर्यलोकम्: to Sūryaloka
• सूर्यलोकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सूर्य + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सूर्यस्य लोकः)

• तथा: and likewise
• तथा: Samuccaya (Coordination)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थ/क्रियाविशेषण

• अपरे: others
• अपरे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अपर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘others’ (pronoun-like)

• अप्सरोगणसंवीताः: surrounded by groups of apsarases
• अप्सरोगणसंवीताः: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अप्सरस् + गण + संवीत (प्रातिपदिक; √वे/वी ‘to surround’ क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण; तत्पुरुषः (अप्सरोगणेन संवीताः = surrounded by groups of apsarases)

• यावत्: until
• यावत्: Kāla-Avadhi (Temporal limit)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधिपर्यन्तबोधक (until/as long as)

• आभूतसम्प्लवम्: up to the dissolution of beings (cosmic deluge)
• आभूतसम्प्लवम्: Kāla-Avadhi (Temporal limit)
• Type: Noun
• Root: आ + भूत + सम्प्लव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभावः (आ-भूत-सम्प्लव = up to the cosmic dissolution)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (contextual deduction)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā/Narmadā (contextual)

Type: river

Visual Art Cues

Scene: A visionary tableau: radiant Satyaloka with sages and luminous architecture; Sūryaloka as a blazing solar orb-palace with Sūrya enthroned; apsaras attendants in graceful dance; beneath, a faint suggestion of cosmic dissolution waves marking the limit of duration.

Characters & Entities

• Satyaloka
• Sūryaloka
• Apsaras

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Great merit yields exalted heavenly destinations, though such enjoyments remain time-bound within cosmic cycles.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader Revākhaṇḍa context links these results to merit accumulated through Narmadā-centered dharma.

What ritualistic prescription is mentioned?

No single rite is specified in this verse; it describes the resulting destinations (phala) of accumulated merit.