Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 14

ईशानात्तु पुनर्मोक्षो जायते छिन्नसंशयः । ये पुनर्नर्मदातीरमाश्रित्य द्विजपुंगवाः

īśānāttu punarmokṣo jāyate chinnasaṃśayaḥ | ye punarnarmadātīramāśritya dvijapuṃgavāḥ

لیکن ایشان (شیوا) ہی سے نجات حاصل ہوتی ہے—اس میں کوئی شک نہیں۔ اور جو دوبار جنم لینے والوں میں برتر ہیں، نرمداؔ کے کنارے کا سہارا لیتے ہیں…

ईशानात्from Īśāna (Śiva)
ईशानात्:
Apādāna/Hetu (Source/Cause/अपादान)
TypeNoun
Rootīśāna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/ablative), एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha-bodhaka (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle): ‘but/indeed’
पुनःagain/further
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb): again/further
मोक्षःliberation
मोक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmokṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), एकवचन
जायतेarises/is born
जायते:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootjan (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
छिन्नसंशयःwith doubts cut off
छिन्नसंशयः:
Karta-viśeṣaṇa (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootchinna-saṃśaya (प्रातिपदिक: छिन्न + संशय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारयः (छिन्नः संशयः यस्य/यः)
येthose who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
पुनःagain/further
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण): again/further
नर्मदातीरम्the bank of the Narmadā
नर्मदातीरम्:
Karma (Object of gerund/कर्म)
TypeNoun
Rootnarmadā-tīra (प्रातिपदिक: नर्मदा + तीर)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन; तत्पुरुषः (नर्मदायाः तीरम्)
आश्रित्यhaving resorted to
आश्रित्य:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootā-śri (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/absolutive), परस्मैपदी-धातु; ‘having resorted to’
द्विजपुंगवाःexcellent brāhmaṇas (best of the twice-born)
द्विजपुंगवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdvija-puṃgava (प्रातिपदिक: द्विज + पुंगव)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), बहुवचन; तत्पुरुषः (द्विजानां पुंगवाः = best of the twice-born)

Mārkaṇḍeya (contextual attribution within the passage)

Tirtha: Revā/Narmadā-tīra

Type: kshetra

Scene: On the luminous bank of the Narmadā, learned brāhmaṇas and pilgrims stand with folded hands facing a Śiva-liṅga under a bilva tree; the river flows serenely as a radiant Īśāna presence signifies certain liberation.

Ī
Īśāna
N
Narmadā (Revā)

FAQs

Liberation is secured through Īśāna (Śiva), and the Narmadā’s banks are presented as a powerful setting for such pursuit.

The Narmadā (Revā) riverbank is invoked as the sacred locus, central to the Revā Khaṇḍa’s tīrtha-mahātmya.

The verse implies āśraya (taking refuge/residing) at the Narmadā-tīra as a spiritually potent discipline, especially for dvijas.