Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 23

Devanagari script

ईदृशं तु महादोषं स्त्रीणां तु व्रतसाधने । वदन्ति मुनयः सर्वे यथोक्तं वेदभाषितम्

Transliteration

īdṛśaṃ tu mahādoṣaṃ strīṇāṃ tu vratasādhane | vadanti munayaḥ sarve yathoktaṃ vedabhāṣitam

Translation

یوں عورتوں کے ورت کے سادھن میں ایسا بڑا دوش بتایا گیا ہے؛ سب مُنی یہی کہتے ہیں، جیسا کہ وید کی تعلیم میں بیان ہوا ہے۔

Word by Word

• ईदृशम्: such
• ईदृशम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: ईदृश (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण

• तु: but/indeed
• तु: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle), विरोध/विशेषार्थक

• महादोषम्: a great fault
• महादोषम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा (पूर्वपद) + दोष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मधारयः (महान् दोषः)

• स्त्रीणाम्: of women
• स्त्रीणाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन

• तु: indeed
• तु: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle), विशेषार्थक

• व्रतसाधने: in the practice of vows
• व्रतसाधने: Adhikarana (Domain/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक) + साधन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; व्रतस्य साधने

• वदन्ति: they say
• वदन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• मुनयः: sages
• मुनयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषण

• यथा-उक्तम्: as stated
• यथा-उक्तम्: Adverbial (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय) + उक्त (कृदन्त)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; अव्ययवत् प्रयोगः

• वेदभाषितम्: spoken in the Veda
• वेदभाषितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + भाषित (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण; वेदेन भाषितम्

Speaker

Narrative voice (contextual Purāṇic narration within Revā Khaṇḍa; immediate speaker not explicit in this verse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Interlocutor (implied)

Visual Art Cues

Scene: A council of sages is evoked; the speaker cites ‘all munis’ and ‘Veda teaching’; the listener appears subdued, absorbing a weighty rule.

Characters & Entities

• Veda
• Munis (Sages)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It appeals to Vedic and sage authority to stress that vrata-practice must follow established dharmic guidelines.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is named in the verse; the chapter’s setting belongs to the Revā (Narmadā) Māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Vrata-sādhana (undertaking vows) is referenced, with emphasis on conformity to authoritative instruction.