Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 192

Devanagari script

गन्धतोयसमायुक्तं सर्वौषधिविमिश्रितम् । आम्रपल्लवसंयुक्तमश्वत्थमधुकं तथा

Transliteration

gandhatoyasamāyuktaṃ sarvauṣadhivimiśritam | āmrapallavasaṃyuktamaśvatthamadhukaṃ tathā

Translation

خوشبودار پانی تیار کیا جائے، جس میں تمام دواؤں والی جڑی بوٹیاں ملائی گئی ہوں۔ اس میں آم کے پَلّو (پتے) شامل کیے جائیں، اور ساتھ ہی اشوتھّ اور مدھوک بھی ملائے جائیں۔

Word by Word

• गन्धतोयसमायुक्तम्: mixed with fragrant water
• गन्धतोयसमायुक्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गन्ध + तोय + समायुक्त (कृदन्त; √युज् (धातु) + क्त, सम्-आ-उपसर्ग)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समास (गन्धतोयेन समायुक्तम्)

• सर्वौषधिविमिश्रितम्: mixed with all herbs
• सर्वौषधिविमिश्रितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + औषधि + विमिश्रित (कृदन्त; √मिश्र्/√मिश् (धातु) + क्त, वि-उपसर्ग)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समास (सर्वौषधिभिः विमिश्रितम्)

• आम्रपल्लवसंयुक्तम्: joined with mango shoots/leaves
• आम्रपल्लवसंयुक्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आम्र + पल्लव + संयुक्त (कृदन्त; √युज् (धातु) + क्त, सम्-उपसर्ग)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समास (आम्रपल्लवैः संयुक्तम्)

• अश्वत्थमधुकम्: aśvattha and madhuka (plants)
• अश्वत्थमधुकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अश्वत्थ + मधुक (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (अश्वत्थश्च मधुकश्च)

• तथा: and also/likewise
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकार/समुच्चयार्थक अव्यय (thus/also)

Speaker

Skanda (deduced from Revā Khaṇḍa narrative style within Skanda Purāṇa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā tīrtha (kalasha-jala preparation)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣi audience (frame)

Visual Art Cues

Scene: Priests grind herbs and mix them into a fragrant pot of water; mango leaves fan outward from the kalasha mouth; aśvattha and madhūka sprigs lie beside ritual vessels on a riverbank altar.

Characters & Entities

• Revā (Narmadā)
• Aśvattha
• Madhuka
• Āmra (mango)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purity and sacred intentionality in ritual preparation magnify merit at a tīrtha.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Revā region (Narmadā tīrthas) within the Revā Khaṇḍa context.

What ritualistic prescription is mentioned?

Preparing perfumed water mixed with herbs and auspicious leaves/trees for use in worship.