Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 124

Devanagari script

त्वज्जन्मान्तं यशो नित्यमक्षयां कुलसन्ततिम् । दृष्ट्वा किमनृणीभूतो यास्यामि परमां गतिम्

Transliteration

tvajjanmāntaṃ yaśo nityamakṣayāṃ kulasantatim | dṛṣṭvā kimanṛṇībhūto yāsyāmi paramāṃ gatim

Translation

تیری زندگی کی انتہا، تیری ہمیشہ قائم رہنے والی شہرت، اور خاندان کی بےانقطاع نسل دیکھ کر، کیا میں قرض سے آزاد ہو کر پرم گتی (اعلیٰ منزل) کو پہنچوں گا؟

Word by Word

• त्वत्: your
• त्वत्: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)

• जन्मान्तम्: end of (your) life
• जन्मान्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जन्म + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (जन्मनः अन्तः); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• यशः: fame
• यशः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यशस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• नित्यम्: everlasting
• नित्यम्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; यशः प्रति

• अक्षयाम्: imperishable
• अक्षयाम्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अक्षय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कुलसन्ततिम् प्रति

• कुलसन्ततिम्: lineage / family succession
• कुलसन्ततिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कुल + सन्तति (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (कुलस्य सन्ततिः); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) → दृष्ट्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त: “having seen”

• किम्: why / how
• किम्: Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रश्नार्थक-अव्ययवत् प्रयोगः (interrogative particle: “why/how”)

• अनृणीभूतः: freed from obligation
• अनृणीभूतः: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्-ऋणिन् + भू (धातु) → अनृणीभूत (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; “having become free of debt/obligation”

• यास्यामि: shall I go
• यास्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लृट् (भविष्यत्/Future), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• परमाम्: supreme
• परमाम्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; गतिम् प्रति

• गतिम्: destination / state
• गतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

Speaker

A parent reflecting on putra-dharma and lineage (exact speaker not specified in snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (contextual)

Type: river

Skanda Dialogue

Listener: King

Visual Art Cues

Scene: A grieving elder reflects: having seen the child’s life-course, fame, and lineage, can one become ‘debt-free’ and seek the supreme path—face turned upward in contemplative sorrow.

Characters & Entities

• kula (family line)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It reflects the dharmic idea of fulfilling ancestral obligations (ṛṇa) through family continuity, while aspiring for the highest spiritual goal.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None is directly mentioned; the surrounding chapter belongs to the Revā-khaṇḍa milieu.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is prescribed here; it alludes to dharmic obligations tied to progeny and lineage.