Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 28

कुरुक्षेत्रं त्यजध्वं च पुत्रदारसमन्विताः । त्यक्त्वोदीचीं दिशं सर्वे यामो याम्यामनुत्तमाम्

kurukṣetraṃ tyajadhvaṃ ca putradārasamanvitāḥ | tyaktvodīcīṃ diśaṃ sarve yāmo yāmyāmanuttamām

اپنے بیٹوں اور بیویوں سمیت کُرُکشیتر کو چھوڑ دو۔ شمالی سمت کو ترک کرکے آؤ، ہم سب بے مثال جنوبی سمت کی طرف چلیں۔

कुरुक्षेत्रम्Kurukṣetra
कुरुक्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकुरु-क्षेत्र (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; तत्पुरुषः (कुरूणां क्षेत्रम्)
त्यजध्वम्leave, abandon (you all)
त्यजध्वम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपदम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
पुत्रदारसमन्विताःaccompanied by sons and wives
पुत्रदारसमन्विताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपुत्र + दार + समन्वित (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम्; तत्पुरुषः (पुत्रैः दारैः च समन्विताः)
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
उदीचीम्northern
उदीचीम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउदीची (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
दिशम्direction
दिशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सर्वेall (of us/they)
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम-प्रयोग (pronoun-like adjective used substantively)
यामःwe go
यामः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), उत्तमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्; रूपम्: यामः
याम्याम्southern
याम्याम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयाम्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
अनुत्तमाम्unsurpassed, excellent
अनुत्तमाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुत्तमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्; नञ्-पूर्वक-उत्तम (superlative sense: unsurpassed)

The unnamed great sage (first-person narrator) instructing the gathered vipras/ṛṣis

Scene: A caravan-like departure from Kurukṣetra: elders leading, families with children, carts and cattle, turning away from the northern horizon toward the southern road; banners of vows and ascetic staffs indicate a dharmic migration.

K
Kurukṣetra
S
South direction (Yāmya diśā)

FAQs

Dharma includes decisive action: relocating to a sustaining sacred landscape can preserve life and enable continued tapas and worship.

Kurukṣetra is the departure point; the instruction points toward the southern sacred region where Revā/Narmadā flows.

A practical prescription is given: depart with one’s household and proceed southward.