Mantra 47
Rishi: RV-derived Indra invitation verse; Vājasaneyin transmission
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
आ या॒त्विन्द्रोऽव॑स॒ उप॑ न इ॒ह स्तु॒तः स॑ध॒मद॑स्तु॒ शूर॑: । वा॒वृ॒धा॒नस्तवि॑षी॒र्यस्य॑ पू॒र्वीर्द्यौर्न क्ष॒त्रम॒भिभू॑ति॒ पुष्या॑त्
Transliteration
ā́ yātu índro’váse úpa na ihá stutáḥ sadhámadas tu śū́raḥ | vāvṛdhānáḥ taviṣī́r yásya pū́rvīr dyáur ná kṣatrám abhíbhūti púṣyāt
Translation
Let Indra come for our aid, hither unto us—praised here—hero, companion in the common exhilaration. Increasing, whose many powers are of old: may his dominion, like heaven, thrive in overpowering might.
Padapatha (Word Analysis)
आ । यातु । इन्द्रः । अवसे । उप । नः । इह । स्तुतः । सध-मदः । तु । शूरः । वावृधानः । तविषीः । यस्य । पूर्वीः । द्यौः । न । क्षत्रम् । अभि-भूति । पुष्यात्
Word by Word
आhither; towards (as a preverb)
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) / ā (अव्यय)
यातुlet (him) come
यातु:
—
TypeVerb
Rootया (गत्यर्थक धातु)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अवसेfor help; for protection
अवसे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक)
उपnear; unto
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (अव्यय/उपसर्ग)
नःof us; to us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
इहhere
इह:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
स्तुतःpraised
स्तुतः:
Kartā (विशेषणरूपेण इन्द्रस्य)
TypeParticiple
Rootस्तु (धातु) → स्तुत (कृदन्त)
सधमदःsharing the same exhilaration/feast; companion in the soma-joy
सधमदः:
Kartā (विशेषणरूपेण इन्द्रस्य)
TypeAdjective
Rootसधमद (प्रातिपदिक)
अस्तुlet (him) be
अस्तु:
—
TypeVerb
Rootअस् (सत्तायाम् धातु)
शूरःthe hero; the valiant one
शूरः:
Kartā (इन्द्रः—वीरत्वेन)
TypeNoun
Rootशूर (प्रातिपदिक)
वावृधानःgrowing; increasing; waxing
वावृधानः:
Kartā (विशेषणरूपेण इन्द्रस्य)
TypeParticiple
Rootवृध् (वर्धने धातु) → वावृधान (कृदन्त)
तविषीःmighty powers; strengths
तविषीः:
Kartā (यस्य—सम्बन्धे)
TypeNoun
Rootतविषी (प्रातिपदिक)
यस्यwhose
यस्य:
—
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
पूर्वीःformer; ancient; many of old
पूर्वीः:
Kartā (द्यौः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
द्यौःheaven; the sky
द्यौः:
Kartā
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
नlike; as (in comparison)
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
क्षत्रम्dominion; sovereign power
क्षत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षत्र (प्रातिपदिक)
अभिभूतिoverpowering; conquest; superiority
अभिभूति:
Kartā
TypeNoun
Rootअभि-भू (धातु) → अभिभूति (प्रातिपदिक/भाववाचक)
पुष्यत्may (it) thrive; may (it) prosper
पुष्यत्:
—
TypeVerb
Rootपुष् (पोषणे धातु)
Entities Mentioned
I
IndraRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes