Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 48

Rishi: Vājasaneyin ritual tradition (Agnicayana corpus)
Devata: Agni
Chandas: Ritual yajus with triṣṭubh-like cadence

इ॒मं मा हि॑ᳪसी॒रेक॑शफं प॒शुं क॑निक्र॒दं वा॒जिनं॒ वाजि॑नेषु । गौ॒रमा॑र॒ण्यमनु॑ ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒न्वो नि षी॑द । गौ॒रं ते॒ शुगृ॑च्छतु॒ यं द्वि॒ष्मस्तं ते॒ शुगृ॑च्छतु

imáṁ mā́ hiṁsī́r ékaśaphaṁ pa̱śúṁ kanikra̱dáṁ vā̱jínaṁ vā̱jíneṣu | gau̱rám āra̱ṇyám ánu te diśāmi téna cinvā̱nas ta̱nvò ní ṣīda | gau̱ráṁ te śúg gṛcchatu yáṁ dvi̱ṣmás táṁ te śúg gṛcchatu ||

Injure thou not this single-hoofed victim, the neighing racer, victorious among the strong. The wild gaura of the forest I assign unto thee: with it, as we build thee, sit down within our body. Let the gaura bear away thy hurtful heat; whom we hate, on him let thy hurtful heat fall.

इ॒मम् । मा । हि॒ᳪसीः । एक॑शफम् । प॒शुम् । क॒नि॒क्र॒दम् । वा॒जिन॑म् । वाजि॑नेषु । गौ॒रम् । आ॒र॒ण्यम् । अनु॑ । ते॒ । दि॒शा॒मि॒ । तेन॑ । चि॒न्वा॒नः । त॒न्वः॑ । नि । षी॑द । गौ॒रम् । ते॒ । शुक् । गृ॒च्छ॒तु॒ । यम् । द्वि॒ष्मः । तम् । ते॒ । शुक् । गृ॒च्छ॒तु॒

इमम्this (one/this)
इमम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम्
माdo not
मा:
TypeParticle (prohibitive)
Rootमा
हिꣳसीःharm (you)
हिꣳसीः:
TypeVerb
Rootहिंस्
एकशफम्single-hoofed
एकशफम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootएक-शफ
पशुम्animal, sacrificial beast
पशुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपशु
कनिक्रदम्neighing/crying
कनिक्रदम्:
कर्म
TypeAdjective (participle-like)
Rootकनिक्रद् (कृदन्त-प्रातिपदिक) < धातु: क्रन्द्
वाजिनम्steed, racer
वाजिनम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootवाजिन्
वाजिनेषुamong the racers/steeds
वाजिनेषु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootवाजिन्
गौरम्the gaura (pale/white one; here: a wild animal)
गौरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगौर
towards, unto
:
TypePreverb
Root
अरण्यम्forest
अरण्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअरण्य
अनुafter, along, according to
अनु:
TypeIndeclinable (preposition)
Rootअनु
तेto/for you; your
ते:
सम्प्रदान (intended for you)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
दिशामिI point out/assign
दिशामि:
TypeVerb
Rootदिश्
तेनwith that, by that
तेन:
करण
TypePronoun
Rootतद्
चिन्वानःgathering, collecting
चिन्वानः:
कर्ता
TypeVerbal adjective (present participle)
Rootचि (चिनोति)
तन्वःof the body/self
तन्वः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootतनू
निdown, into
नि:
TypePreverb
Rootनि
सीदsit down, settle
सीद:
TypeVerb
Rootसद्
गौरम्the gaura
गौरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगौर
तेto/for you; your
ते:
सम्प्रदान/सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
शुक्wrath/fiery force (harm)
शुक्:
कर्ता
TypeNoun
Rootशुच्/शुक् (प्रातिपदिक: शुक् ‘शोक/दाह/क्रोध-रूपा शक्तिः’)
ऋच्छतुmay it go/come
ऋच्छतु:
TypeVerb
Rootऋ (ऋच्छति)
यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद्
द्विष्मःwe hate
द्विष्मः:
TypeVerb
Rootद्विष्
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद्
तेto/for you; your
ते:
सम्प्रदान/सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
शुक्wrath/fiery force
शुक्:
कर्ता
TypeNoun
Rootशुच्/शुक्
ऋच्छतुmay it go/come
ऋच्छतु:
TypeVerb
Rootऋ (ऋच्छति)
A
Agni
R
Rudra (as śuk/śuc, the hurtful heat)
A
Araṇya/Vanaspati (forest domain)