Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 9

सत्रप्रवृत्तिः — वायोः आगमनं च

Commencement of the Satra and the Arrival of Vāyu

अभ्युत्थाय ततस्सर्वे प्रणम्यांबरसंभवम् । चामीकरमयं तस्मै विष्टरं समकल्पयन्

abhyutthāya tatassarve praṇamyāṃbarasaṃbhavam | cāmīkaramayaṃ tasmai viṣṭaraṃ samakalpayan

پھر سب نے کھڑے ہو کر آسمان سے پیدا ہونے والے کو سجدۂ تعظیم کیا اور اُن کے لیے سونے کا بنا ہوا شاندار آسن (وِشتر) تیار کیا۔

अभ्युत्थायhaving stood up
अभ्युत्थाय:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण; prior action)
TypeVerb
Rootabhi-√utthā (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा-प्रत्यय), ‘having risen up’
ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
FormAvyaya; adverb (क्रियाविशेषण) ‘then/thereupon’
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; used pronominally ‘all (of them)’
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण; prior action)
TypeVerb
Rootpra-√nam (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (ल्यप्/क्त्वा-समकक्ष), ‘having bowed’
अम्बर-सम्भवम्the sky-born one
अम्बर-सम्भवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootambara (प्रातिपदिक) + sambhava (प्रातिपदिक/कृदन्त-भाव)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; ‘ambarāt sambhavaḥ’ (born from the sky)
चामीकर-मयम्made of gold
चामीकर-मयम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootcāmīkara (प्रातिपदिक) + maya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; ‘cāmīkarasya vikāraḥ/tena nirmitam’ = made of gold
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Dative (4th/चतुर्थी), Singular
विष्टरम्seat, throne
विष्टरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootviṣṭara (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
समकल्पयन्they arranged/prepared
समकल्पयन्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-√kḷp (धातु)
FormImperfect (लङ्), 3rd Person (प्रथमपुरुष), Plural; parasmaipada

Suta Goswami

Tattva Level: pashu

S
Shiva

FAQs

It highlights bhakti expressed as reverent conduct—rising, bowing, and offering a seat—showing that humility and honoring the divine presence purify the pashu (bound soul) and align it toward Pati (Shiva).

The actions mirror upacharas used in Saguna worship—āsana (offering a seat) and namaskāra—external gestures that train inner surrender, which later culminates in Linga-puja as a focused form of devotion.

Practice namaskāra with awareness and offer āsana in daily Shiva-puja; inwardly, “offer a seat” by establishing Shiva in the heart through steady attention and recitation of the Panchakshara, Om Namaḥ Śivāya.