Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Mahāpārśva-vadhaḥ — The Slaying of Mahāpārśva

Angada’s Counterstrike

तस्याङ्गदःप्रकुपितोराक्षसस्यतमायसम् ।।6.99.13।।दूरस्थितस्यपरिघंरविरश्मिसमप्रभम् ।द्वावाभ्यांभुजाभ्यांसङ्गृह्यभ्रामयित्वा च वेगवान् ।।6.99.14।।महापार्श्वस्यचिक्षेपवधार्थंवालिनस्सुतः ।

tasyāṅgadaḥ prakupito rākṣasasya tam āyasam |

dūrasthitasya parighaṃ raviraśmisamaprabham |

dvābhyāṃ bhujābhyāṃ saṅgṛhya bhrāmayitvā ca vegavān |

mahāpārśvasya cikṣepa vadhārthaṃ vālinas sutaḥ ||

اس راکشس پر انگد، والی کے پتر، سخت غضبناک ہوا۔ دور سے اس نے سورج کی کرنوں کی مانند دمکتا لوہے کا گرز دونوں بازوؤں سے تھام کر تیزی سے گھمایا اور مہاپارشْو کو وध کے ارادے سے دے مارا۔

सःthat (bar) / it
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अनुवादक (particle: but/indeed)
क्षिप्तःthrown
क्षिप्तः:
Karta-dharma (कर्तृधर्म/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षिप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘thrown/cast’
बलवताby the mighty (Aṅgada)
बलवता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootबलवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (कर्ता/करण), एकवचन; कर्तृवाचक-तृतीया (by the strong one)
परिघःthe iron bar
परिघः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपरिघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
रक्षसःof the rākṣasa
रक्षसः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
धनुःbow
धनुः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
सशरम्together with arrows
सशरम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस-शर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समास: उपपद-तत्पुरुष (शरैः सह)
हस्तात्from (his) hand
हस्तात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
शिरस्त्राणिhead-protections/helmets
शिरस्त्राणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशिरस्-त्राण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन; समास: षष्ठी-तत्पुरुष (शिरसः त्राणम्)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अपातयत्knocked down/made fall
अपातयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; णिच्-प्रेरण (causative) अर्थे: ‘caused to fall’

Vali's son Angada got enraged, seized an iron bar which shone like the radiant sun's rays and stood at a distance to kill Mahaparsva. Angada whirling the iron bar round and round hurled it around and thrown at Mahaparsva.

A
Aṅgada
V
Vāli
M
Mahāpārśva
R
Rākṣasa
P
Parigha (iron club)

FAQs

The episode reflects kṣātra-dharma: decisive action to protect one’s side and restrain a violent aggressor; yet the text also signals that intent (vadhārtham) must remain aligned with justice, not mere rage.

Aṅgada escalates the counterattack by hurling a heavy iron club at Mahāpārśva.

Vīrya (valor) and quick resolve—Aṅgada acts swiftly and powerfully to defend wounded allies.