Next Verse

Shloka 1

सप्तनवतितमः सर्गः (Yuddha Kāṇḍa 97): Sugrīva’s Onslaught and the Fall of Virūpākṣa

तथातैःकृत्तगात्रैस्तुदशग्रीवेणमार्गणैः ।बभूववसुधातत्रप्रकीर्णाहरिभिस्तदा ।।।।

tathā taiḥ kṛttagātraiḥ tu daśagrīveṇa mārgaṇaiḥ | babhūva vasudhā tatra prakīrṇā haribhis tadā ||6.97.1||

یوں دسگریو کے تیروں سے جن وानروں کے اعضا کٹ گئے تھے، اس وقت وہاں دھرتی اُن گرے ہوئے ہریوں سے بکھر گئی۔

तथाthus
तथा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार (thus/in that manner)
तैःby those/with those
तैः:
करण (Karaṇa)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग/नपुंसक, तृतीया, बहुवचन
कृत्तगात्रैःwith severed limbs
कृत्तगात्रैः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Root√कृत् + गात्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष समास (कृत्तानि गात्राणि येषाम्/कृत्तं गात्रम्); भूतकृदन्त (क्त); पुल्लिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (haribhiḥ)
तुindeed/but
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
दशग्रीवेणby the ten-necked (Ravana)
दशग्रीवेण:
कर्ता (Kartā/Agent)
TypeNoun
Rootदश-ग्रीव (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि; पुल्लिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण/कर्तृ
मार्गणैःwith arrows
मार्गणैः:
करण (Karaṇa)
TypeNoun
Rootमार्गण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; करण
बभूवbecame/was
बभूव:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वसुधाthe earth/ground
वसुधा:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootवसुधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तत्रthere
तत्र:
देशाधिकरण (Deśa-adhikaraṇa)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देश (locative adverb: there)
प्रकीर्णाstrewn, scattered
प्रकीर्णा:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootप्र-√कॄ (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (vasudhā)
हरिभिःwith Vanaras
हरिभिः:
करण (Karaṇa)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; करण
तदाthen
तदा:
कालाधिकरण (Kāla-adhikaraṇa)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; काल (then)

That time the battlefield was strewn with bodies of Vanaras whose limbs had been severed by the arrows of Ravana.

D
Daśagrīva (Rāvaṇa)

FAQs

The verse foregrounds the cost of adharma-driven war: violence yields widespread suffering, reminding readers that unrighteous conflict consumes many beyond the principal actors.

Rāvaṇa’s archery causes heavy vānara casualties, and the battlefield becomes covered with the fallen.

Endurance and sacrifice of the vānara forces, who continue the struggle despite devastating losses.