Shloka 17

युद्धकाण्डे पञ्चनवतितमः सर्गः

Sarga 95: Lamentation in Laṅkā and the Causal Chain of Enmity

Devanagari script

जघानबलिनंरामस्सहस्रनयनात्मजम् ।वालिनंमेरुसङ्काशंपर्याप्तंतन्निदर्शनम् ।।।।

Transliteration

jaghāna balinaṁ rāmaḥ sahasranayanātmajam |

vālinaṁ merusaṅkāśaṁ paryāptaṁ tannidarśanam ||6.95.17||

Translation

رام نے اُس زورآور والی کو—جو سہسرنَین (اِندر) کا پتر تھا اور کوہِ مِیرو کے مانند تھا—وध کر دیا؛ یہی دلیلِ کافی ہے۔

Word by Word

• जघान: slew
• जघान: क्रिया
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• बलिनम्: mighty
• बलिनम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: बलिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (वालिनम्)

• रामः: Rama
• रामः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सहस्रनयन-आत्मजम्: son of the thousand-eyed (Indra)
• सहस्रनयन-आत्मजम्: कर्म-विशेषण (apposition to वालिनम्)
• Type: Noun
• Root: सहस्र-नयन (प्रातिपदिक) + आत्मज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: 'सहस्रनयनस्य (इन्द्रस्य) आत्मजः'

• वालिनम्: Vali
• वालिनम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वालिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• मेरुसङ्काशम्: Meru-like
• मेरुसङ्काशम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: मेरु-सङ्काश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय: 'मेरुरिव सङ्काशः'

• पर्याप्तम्: sufficient
• पर्याप्तम्: विधेय
• Type: Adjective
• Root: परि-आप् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तत्-निदर्शनम्: that proof/example
• तत्-निदर्शनम्: कर्ता/विषय
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + निदर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष

Context

"Mighty Rama killed the son of thousand eyed Indra, Vali, who resembled mountain Meru. That example is sufficient proof."

Characters & Entities

• Rāma
• Vālin
• Meru

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma upholds just order even against the strongest; might does not override righteousness.

What is the narrative situation?

The speaker points to Rāma’s defeat of Vālin—renowned for strength—to show Rāma’s proven superiority.

Which character virtue is emphasized?

Unshakable strength in service of restoring rightful order.