Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

त्र्यशीतितमः सर्गः (Sarga 83)

Hanumān Reports Sītā’s ‘Slaying’; Rāma Collapses; Lakṣmaṇa’s Counter-Discourse on Dharma and Artha

स तेनसहसैन्येनसन्निकर्षंमहायशाः ।शीघ्रमागम्यरामायदुःखितोवाक्यमब्रवीत् ।।6.83.7।।

sa tena saha sainyena sannikarṣaṁ mahāyaśāḥ | śīghram āgamya rāmāya duḥkhito vākyam abravīt ||6.83.7||

پھر وہ عظیم نامور، اُس لشکر کے ساتھ، جلدی سے رام کے حضور پہنچا اور غمگین ہو کر یہ کلمات کہے۔

सःhe
सः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन
तेनwith that
तेन:
सहकारक/सह (Accompaniment)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (3), एकवचन
सहtogether with
सह:
सह (Accompaniment)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-योगे अव्यय (preposition-like: with)
सैन्येनwith the army
सैन्येन:
सह (Accompaniment)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3/करण), एकवचन
सन्निकर्षम्near (to him)/into proximity
सन्निकर्षम्:
कर्म (Goal/Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसन्निकर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन; ‘near presence/approach’ (object of āgamya in sense ‘having come near’)
महायशाःof great fame
महायशाः:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + यशस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; बहुव्रीहि: महत् यशो यस्य सः
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्रम् (अव्यय)
Formकालार्थक-अव्यय (quickly)
आगम्यhaving come
आगम्य:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootआ+गम् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund): ‘having come’
रामायto Rama
रामाय:
सम्प्रदान (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4/सम्प्रदान), एकवचन
दुःखितःsorrowful
दुःखितः:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootदुःखित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; predicate adjective of सः
वाक्यम्words/speech
वाक्यम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Hanuman of great fame accompanied by army quickly came to Rama and submitted as follows.

H
Hanūmān
R
Rāma
V
Vānara troops

FAQs

Satya in service: promptly conveying grave truth to the rightful leader is a duty, even when painful.

Hanūmān rushes to Rāma to deliver distressing news from the battlefield.

Responsibility and truthful reporting under pressure.