HomeRamayanaYuddha KandaSarga 71Shloka 103
Previous Verse
Next Verse

Shloka 103

अतिकायवधः

The Slaying of Atikāya

ब्रह्मदत्तवरोह्येषअवध्यकवचावृतः ।ब्राह्मेणास्त्रेणभ्निथ्येनमेषवध्योहिनान्यथा ।।।।अवध्यएषह्यन्येषामस्त्राणांकवचीबली ।

brahmadattavaro hy eṣa avadhyakavacāvṛtaḥ |

brāhmeṇāstreṇa bhindhy enam eṣa vadhyo hi nānyathā ||

avadhya eṣa hy anyeṣām astrāṇāṃ kavacī balī ||

اسے برہما جی کا عطا کردہ ور حاصل ہے اور وہ ناقابلِ شکست زرہ میں ڈھکا ہوا ہے۔ اسے برہماستر سے چیر دو—یہ اسی سے وध ہوگا، ورنہ نہیں۔ کیونکہ یہ زرہ پوش اور زورآور ہے، دوسرے سبھی استروں کے لیے اَوَڌْی ہے۔

ब्रह्मदत्तवरःboon-granted by Brahmā
ब्रह्मदत्तवरः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootब्रह्मन् + दत्त + वर (प्रातिपदिक)
Formसमासः तत्पुरुष (brahma-datta-vara = 'having a boon given by Brahmā'); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हिfor/indeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle; reason/emphasis)
एषःthis one (he)
एषः:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अवध्यकवचावृतःcovered by invulnerable armour
अवध्यकवचावृतः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअवध्य + कवच + आवृत (कृदन्त; आ + √वृ धातु)
Formसमासः तत्पुरुष (avadhya-kavaca-āvṛta = 'covered with invulnerable armour'); भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ब्राह्मेणby the Brahmā- (Brahma)
ब्राह्मेण:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootब्राह्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक/पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; अस्त्रेण इति विशेषणम्
अस्त्रेणwith the weapon
अस्त्रेण:
Karaṇa (करण/instrument)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
भिन्धिstrike/pierce
भिन्धि:
Kriyā (क्रिया; आदेश)
TypeVerb
Root√भिद् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
एनम्him
एनम्:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
एषःthis one
एषः:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वध्यःkillable
वध्यः:
Pratijñā (प्रतिज्ञा/predicate adjective)
TypeAdjective
Rootवध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
Prakāra (प्रकार/manner)
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (adverb: otherwise)
अवध्यःinvulnerable
अवध्यः:
Pratijñā (प्रतिज्ञा/predicate adjective)
TypeAdjective
Rootअवध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एषःthis one
एषः:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
अन्येषाम्of other
अन्येषाम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी, बहुवचन; अस्त्राणाम् इति विशेषणम्
अस्त्राणाम्of weapons
अस्त्राणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
कवचीarmoured
कवची:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकवचिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
बलीstrong
बली:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

By the boon given by Brahma his body is covered with armour which can't be broken. By Brahma's weapon only you can strike to kill him because of his armour and might. By any other weapon it is not possible to kill him.

B
Brahmā
K
kavaca (armor)

FAQs

It underscores maryādā (lawful constraint) in warfare: power must be exercised within rightful limits, using the appropriate means rather than indiscriminate force.

It presents a factual constraint about invulnerability and the true method to overcome it—truthful knowledge guiding action, not mere strength or guesswork.