Shloka 50
सीतासान्त्वनम् / Hanuman Consoles Sita with the News of Victory
Devanagari script
एवमुक्ताहनुमतावैदेहिजनकात्मजा ।।6.116.50।।साब्रवीद्ध्रष्टुमिच्छामिभर्तारंवानरोत्तम ।
Transliteration
evam uktā hanumatā vaidehī janakātmajā | sā bravīd draṣṭum icchāmi bhartāraṃ vānarottama || 6.116.50 ||
Translation
ہنومان کے یوں کہنے پر ویدیہی، جنک کی دختر، بولی: "اے بندروں میں برتر! میں اپنے پتی (بھرتا) کے درشن کرنا چاہتی ہوں۔"
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb of manner)
उक्ताhaving been spoken to/addressed
उक्ता:
विशेषण (to वैदेही)
TypeAdjective
Rootukta (कृदन्त; √vac धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
हनुमताby Hanuman
हनुमता:
करण/कर्तृ-हेतु (Agent in passive; Instrumental)
TypeNoun
Roothanumat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
वैदेहीVaidehi (Sita)
वैदेही:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootvaidehī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
जनकात्मजाJanaka's daughter
जनकात्मजा:
समानााधिकरण (Apposition to वैदेही)
TypeNoun
Rootjanaka + ātmajā (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जनकस्य आत्मजा)
साshe
सा:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Root√brū (धातु)
Formलङ् (Imperfect/अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
प्रयोजन (Purpose)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive/तुमर्थ), अव्ययवत्
इच्छामिI desire
इच्छामि:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Root√iṣ (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपद
भर्तारम्husband
भर्तारम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootbhartṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वानरोत्तमO best of monkeys
वानरोत्तम:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootvānara + uttama (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारयः (उत्तमो वानरः)
Context
Hanuman, having spoken that way to Vaidehi, daughter of Janaka, she said" I desire to see my husband."
Characters & Entities
S
Sītā (Vaidehī)H
HanumānR
Rāma (as bhartā)J
JanakaFAQs
Steadfast marital fidelity (pativratā-dharma): Sītā’s foremost wish is reunion with her rightful husband after ordeal.
After Hanumān’s reply, Sītā expresses to him her desire to see Rāma.
Constancy and devotion—Sītā’s unwavering orientation toward her dharmic bond with Rāma.