भरतस्य मातृसदनगमनं कैकेय्या दारुणवृत्तान्तकथनं च
Bharata in Kaikeyi’s apartments: revelation of Daśaratha’s death and Rāma’s exile
राजवाक्यहरैर्दूतैस्त्वर्यमाणोऽहमागतः।यदहं प्रष्टुमिच्छामि तदम्बा वक्तुमर्हति।।2.72.10।।
sa gaṅgāṃ prāgvaṭe tīrtvā samāyāt kuṭikōṣṭhikām |
sabalaḥ tāṃ sa tīrtvā ’tha samāyād dharmavardhanam ||2.72.10||
وہ پراغوَٹ کے گھاٹ سے گنگا کو پار کر کے کُٹیکوشٹھِکا پہنچا۔ پھر اپنی فوج سمیت اسے بھی عبور کیا اور دھرم وردھن میں جا پہنچا۔
With Ganga at Pragvata city and river Kutikoshtika crossed along with his army, he reached Dharmavardhana village.
Dharma appears as orderly leadership—Bharata travels with his forces in a disciplined manner, suggesting governance guided by procedure and responsibility.
The verse lists Bharata’s route-markers: he crosses the Gaṅgā and another river/stream, then reaches Dharmavardhana.
Practical steadiness (kārya-niṣṭhā): he advances step by step, ensuring his retinue crosses safely.