Shloka 20

रामाभिषेकपूर्वसज्जा

Preparations for Rama’s Coronation

Devanagari script

अलङ्कारं पुरस्यैवं कृत्वा तत्पुरवासिनः।आकाङ्क्षमाणा रामस्य यौवराज्याभिषेचनम्।।2.6.19।।समेत्य सङ्घशस्सर्वे चत्वरेषु सभासु च।कथयन्तो मिथस्तत्र प्रशशंसुर्जनाधिपम्।।2.6.20।।

Transliteration

sametya saṅghaśas sarve catvareṣu sabhāsu ca |

kathayanto mithas tatra praśaśaṃsur janādhipam || 2.6.20 ||

Translation

سب لوگ جھنڈ در جھنڈ چوراہوں اور سبھاؤں میں جمع ہوئے، اور وہاں آپس میں باتیں کرتے ہوئے، جنادھپتی—راجا دشرتھ—کی ستائش کرنے لگے۔

Word by Word

• अहो: oh!/indeed!
• अहो: Sambandha (सम्बन्ध/Exclamation)
• Type: Indeclinable
• Root: अहो (अव्यय)
• Form: अव्यय; विस्मयादिबोधक (interjection)

• महात्मा: great-souled
• महात्मा: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषणम् (राजा)

• राजा: king
• राजा: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• अयम्: this
• अयम्: Karta (कर्ता/Deictic subject)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम

• इक्ष्वाकु-कुल-नन्दनः: delight of the Ikshvaku lineage
• इक्ष्वाकु-कुल-नन्दनः: Apposition (समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इक्ष्वाकु (प्रातिपदिक) + कुल (प्रातिपदिक) + नन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—इक्ष्वाकुकुलस्य नन्दनः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• ज्ञात्वा: having realized
• ज्ञात्वा: Purvakala (पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund); ‘having known/realized’

• यः: who
• यः: Karta (कर्ता/Relative subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• वृद्धम्: aged/old
• वृद्धम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वृद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (आत्मानम्)

• आत्मानम्: himself
• आत्मानम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; स्वार्थे (reflexive)

• रामम्: Rama
• रामम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• राज्ये: in the kingdom
• राज्ये: Adhikarana (अधिकरण/Location)
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन

• अभिषेक्ष्यति: will consecrate/install
• अभिषेक्ष्यति: Kriya (क्रिया/Verb)
• Type: Verb
• Root: अभि+सिच् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future/लृट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

Context

Thus the residents of Ayodhya decorated the city and eagerly waited for Rama's cornonation as heirapparent. Gathered in groups at public squares and in the assembly halls they conversed among themselves about the event, praising Dasaratha, the lord among men.

Characters & Entities

• Daśaratha
• Ayodhyā

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Respect for righteous governance: dharma is reinforced when subjects acknowledge and support a king who acts for the realm’s welfare.

What is the narrative situation?

Citizens gather in civic spaces and discuss the coming consecration, praising Daśaratha.

Which character virtue is emphasized?

Daśaratha’s sense of duty in arranging rightful succession for the stability of the kingdom.