Shloka 5

Glory of Āśvina Pūrṇimā and Dvādaśī Gifts: Bhakti, Proper Giving, and a Redemption Narrative

Devanagari script

द्वादश्यामन्नदानं यो भक्त्या कुर्याद्द्विजातये । तस्य नश्यंति पापानि तमांसी वारुणोदये

Transliteration

dvādaśyāmannadānaṃ yo bhaktyā kuryāddvijātaye | tasya naśyaṃti pāpāni tamāṃsī vāruṇodaye

Translation

جو کوئی بھکتی کے ساتھ دوادشی کے دن کسی دِوِجات (برہمن) کو اَنّ دان کرے، اس کے گناہ مٹ جاتے ہیں، جیسے سورج کے طلوع پر اندھیرا چھٹ جاتا ہے۔

Word by Word

• द्वादश्याम्: on the Dvādaśī (12th lunar day)
• द्वादश्याम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: द्वादशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; time-locative

• अन्न-दानम्: gift of food
• अन्न-दानम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (अन्नस्य दानम्)

• यः: who
• यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; relative pronoun

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; instrumental of manner

• कुर्यात्: should do
• कुर्यात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• द्वि-जातये: to a twice-born (Brāhmaṇa etc.)
• द्वि-जातये: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: द्वि (संख्या-प्रातिपदिक) + जाति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; समासः कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (द्विजातिः = द्विजः)

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन

• नश्यन्ति: perish
• नश्यन्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नश् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• पापानि: sins
• पापानि: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

• तमांसि: darknesses
• तमांसि: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तमस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

• वारुण-उदये: at sunrise (Varuṇa’s rising)
• वारुण-उदये: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वारुण (प्रातिपदिक) + उदय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (वारुणस्य उदयः)

Speaker

Unspecified in the provided excerpt (context needed from surrounding verses to confirm the dialogue frame).

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: द्वादश्याम् + अन्नदानम् → द्वादश्यामन्नदानम्; कुर्यात् + द्विजातये → कुर्याद्द्विजातये (त्→द् before द्व).

Characters & Entities

• Dvādāśī
• Dvija (twice-born/Brāhmaṇa)
• Varuṇa (by epithet in 'vāruṇodaya')

FAQs

What religious practice is recommended in this verse?

The verse recommends anna-dāna (donation of food) performed with bhakti (devotion) on Dvādaśī (the 12th lunar day), specifically given to a dvija (traditionally a Brāhmaṇa).

How does this verse emphasize the path of Bhakti?

It states that the act’s spiritual efficacy is tied to bhaktyā—done with devotion—showing that inner intention sanctifies ritual charity, not mere external giving.

What ethical lesson does the verse convey?

It teaches generosity and care for others through food charity, presenting dāna as a purifying discipline that removes sin as surely as sunrise dispels darkness.