Shloka 7

The Greatness of Kāśī (Kāśī-māhātmya) and Avimukta’s Liberative Power

Devanagari script

श्रुतं पुण्यं मया ब्रह्मन् गयामाहात्म्यमुत्तमम् । गोप्यं पितॄणां गतिदं धर्माख्यानं सुखावहम् ॥ ७ ॥

Transliteration

śrutaṃ puṇyaṃ mayā brahman gayāmāhātmyamuttamam | gopyaṃ pitṝṇāṃ gatidaṃ dharmākhyānaṃ sukhāvaham || 7 ||

Translation

اے برہمن، میں نے گیا کا نہایت مقدّس ماہاتمیہ سنا ہے۔ یہ پوشیدہ دھرم-آکھ्यान پِتروں کو گتی عطا کرتا اور خوشی بخشتا ہے॥۷॥

Word by Word

• श्रुतम्: heard
• श्रुतम्: Karma (कर्म/that which is heard)
• Type: Adjective
• Root: श्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √श्रु + क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भूतकृदन्त; (अत्र) कर्मणि-प्रयोगे ‘श्रुतम्’ = heard (as predicate)

• पुण्यम्: holy, meritorious
• पुण्यम्: Karma-samānādhikaraṇa (कर्मसमानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• मया: by me
• मया: Kartr̥ (कर्ता/Agent in passive sense)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• ब्रह्मन्: O Brahmin / O revered one
• ब्रह्मन्: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन, एकवचन

• गया-माहात्म्यम्: the greatness of Gayā
• गया-माहात्म्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: गया (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: गयायाः माहात्म्यम्

• उत्तमम्: excellent
• उत्तमम्: Karma-samānādhikaraṇa (कर्मसमानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (गयामाहात्म्यम्)

• गोप्यम्: secret, to be kept hidden
• गोप्यम्: Karma-samānādhikaraṇa (कर्मसमानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: गोप्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• पितॄणाम्: of the ancestors
• पितॄणाम्: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural)

• गतिदम्: granting (their) goal/liberation
• गतिदम्: Karma-samānādhikaraṇa (कर्मसमानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: गति (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष: गतिं ददाति इति (giver of liberation/goal)

• धर्म-आख्यानम्: the account of dharma
• धर्म-आख्यानम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक) + आख्यान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: धर्मस्य आख्यानम्

• सुख-आवहम्: bringing happiness
• सुख-आवहम्: Karma-samānādhikaraṇa (कर्मसमानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सुख (प्रातिपदिक) + आवह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष: सुखम् आवहति इति (bringing happiness)

Speaker

Narada (addressing a Brahmin sage, traditionally Sanatkumara in the Narada–Sanatkumara dialogue frame)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Gaya
• Pitrs (ancestors)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames the Gayā-Māhātmya as a highly meritorious and guarded teaching whose core fruit is “pitṝṇāṃ gati”—the welfare and onward destiny of one’s ancestors—along with well-being for the listener.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By honoring a tirtha-mahātmya tied to dharma and ancestral rites, the verse points to devotional reverence expressed through pilgrimage, śraddhā, and faith in sacred places—practices that support Vishnu-oriented bhakti common to Uttara-bhāga tīrtha sections.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual application is implied: correct performance of pitṛ-karmas (śrāddha/tarpaṇa) at Gayā, which relies on kalpa-style procedural knowledge (ritual science) rather than grammar or astrology in this specific verse.