Shloka 41

Pūjādi-kathana — Gaṅgā Vratas, Tenfold Worship, Stotra, and Mokṣa on the Riverbank

Devanagari script

अन्ते वैराग्यसंपन्नो गंगां स लभते पुनः । स तया श्रद्धया युक्तो गंगायां मरणं लभेत् ॥ ४१ ॥

Transliteration

ante vairāgyasaṃpanno gaṃgāṃ sa labhate punaḥ | sa tayā śraddhayā yukto gaṃgāyāṃ maraṇaṃ labhet || 41 ||

Translation

آخر میں وہ بےرغبتی (وَیراغیہ) سے بھرپور ہو کر پھر گنگا کو پاتا ہے۔ اسی عقیدت کے ساتھ گنگا کے کنارے پر وفات پاتا ہے۔

Word by Word

• अन्ते: at the end
• अन्ते: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘at the end’

• वैराग्य-संपन्नः: possessed of dispassion
• वैराग्य-संपन्नः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वैराग्य + संपन्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषार्थे (वैराग्येन संपन्नः = endowed with dispassion)

• गंगाम्: Ganga
• गंगाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: गङ्गा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• लभते: attains/obtains
• लभते: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• पुनः: again
• पुनः: Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तया: with that (faith)
• तया: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• श्रद्धया: with faith
• श्रद्धया: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: श्रद्धा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• युक्तः: endowed/connected
• युक्तः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: युज् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘joined/endowed’

• गंगायाम्: in/at the Ganga
• गंगायाम्: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गङ्गा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• मरणम्: death
• मरणम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• लभेत्: may attain
• लभेत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Ganga

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

The verse links two essentials for liberation-oriented living—vairāgya (dispassion) and śraddhā (faith)—and presents Gaṅgā as a supreme tīrtha where a faith-filled end of life is viewed as spiritually auspicious and purifying.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By emphasizing śraddhā (faith) directed toward a sacred embodiment of divine grace (Gaṅgā), the verse reflects a bhakti disposition: approaching the holy with trust and surrender, especially at life’s culmination.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedāṅga technique is taught here; the practical takeaway is tīrtha-sevā and end-of-life religious observance—cultivating vairāgya and sustaining śraddhā to seek an auspicious final remembrance at a sacred place.