Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 138

Rādhā-sambaddha-mantra-vyākhyā

Rādhā-Related Mantras Explained

Devanagari script

पल्लवांशुकसंवीतां शिखिपिच्छकृतैः शुभैः । वलयैर्भूषितभुजां माणिक्यमुकुटोज्ज्वलाम् ॥ १३८ ॥

Transliteration

pallavāṃśukasaṃvītāṃ śikhipicchakṛtaiḥ śubhaiḥ | valayairbhūṣitabhujāṃ māṇikyamukuṭojjvalām || 138 ||

Translation

وہ نرم پَلّوَ (کومل پتّوں) کے لباس میں ملبوس تھی، مبارک مور کے پروں سے بنے زیورات سے آراستہ؛ چوڑیوں سے اس کے بازو سجے تھے اور یاقوت جڑے تاج سے وہ درخشاں تھی۔

Word by Word

• पल्लव-अंशुक-संवीताम्: clad in tender-leaf garments
• पल्लव-अंशुक-संवीताम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पल्लव (प्रातिपदिक) + अंशुक (प्रातिपदिक) + संवीत (कृदन्त; √वे (वेञ्) + सम्, क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त-भूतकर्मणि कृदन्त (covered/clad); तत्पुरुषसमासः (पल्लव-अंशुकेन संवीता)

• शिखि-पिच्छ-कृतैः: made of peacock feathers
• शिखि-पिच्छ-कृतैः: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: शिखि (प्रातिपदिक) + पिच्छ (प्रातिपदिक) + कृत (कृदन्त; √कृ, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; तत्पुरुषसमासः (शिखिपिच्छैः कृताः)

• शुभैः: auspicious/beautiful
• शुभैः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• वलयैः: with bracelets/bangles
• वलयैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: वलय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन

• भूषित-भुजाम्: having ornamented arms
• भूषित-भुजाम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: भूषित (कृदन्त; √भूष्, क्त) + भुजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; तत्पुरुषसमासः (भूषिताः भुजाः यस्याः/भूषितभुजा)

• माणिक्य-मुकुट-उज्ज्वलाम्: shining with a jeweled crown
• माणिक्य-मुकुट-उज्ज्वलाम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: माणिक्य (प्रातिपदिक) + मुकुट (प्रातिपदिक) + उज्ज्वल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषसमासः (माणिक्य-मुकुटेन उज्ज्वला)

Speaker

Narada (narration within the Narada–Sanatkumara dialogue context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It functions as a dhyāna-style visualization: the devotee fixes the mind on auspicious, luminous attributes (garments, bangles, crown) to stabilize attention and deepen reverence during worship.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By presenting a vivid, lovable form with auspicious adornments, it supports sāguṇa-bhakti—devotion through affectionate contemplation of the deity’s form—making worship emotionally accessible and mentally steady.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It aligns with śikṣā/mantra-upāsanā practice: precise dhyāna descriptions are used as ritual aids before japa or pūjā, helping correct mental pronunciation-focus (manasika-saṃskāra) and sequence of worship.