Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 4

Pañca-prakṛti-nirūpaṇa and Mantra-vidhi: Rādhā, Mahālakṣmī, Durgā, Sarasvatī, Sāvitrī; plus Sāvitrī-Pañjara

सूत उवाच । श्रुत्वा स नारदो विप्राः युग्मनामसहस्रकम् । सनत्कुमारमप्याह प्रणम्य ज्ञानिनां वरम् ॥ ४ ॥

sūta uvāca | śrutvā sa nārado viprāḥ yugmanāmasahasrakam | sanatkumāramapyāha praṇamya jñānināṃ varam || 4 ||

سوت نے کہا—اے برہمنو! جوڑے ناموں کے ہزار مجموعے کو سن کر نارَد نے داناؤں میں افضل سَنَتکُمار کو بھی سجدۂ تعظیم کر کے مخاطب کیا۔

सूतःSūta
सूतः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया (having heard)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
नारदःNārada
नारदः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
विप्राःO brāhmaṇas
विप्राः:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative function)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); संबोधनार्थे अपि (addressing the brāhmaṇas)
युग्मनामसहस्रकम्a thousand paired names
युग्मनामसहस्रकम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootयुग्म + नाम + सहस्रक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
सनत्कुमारम्Sanatkumāra
सनत्कुमारम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसनत्कुमार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-अर्थ (also/even)
आहsaid
आह:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeVerb
Rootप्र + नम् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया (having bowed)
ज्ञानिनाम्of the wise
ज्ञानिनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootज्ञानिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural)
वरम्the best
वरम्:
Karma (कर्म/Object; appositional)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); विशेष्य (apposition to सनत्कुमारम्)

Suta

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

S
Suta
N
Narada
S
Sanatkumara

FAQs

It highlights the classical Vedic posture of learning: after receiving a technical or sacred enumeration, Nārada approaches the realized teacher (Sanatkumāra) with humility (praṇāma), showing that knowledge in the Purāṇas is transmitted through reverent guru-guidance.

While not directly teaching bhakti here, the verse models bhakti’s essential mood—reverence and surrender—by showing Nārada bowing before a knower; in the Narada Purana, such humility supports later instruction on devotion and disciplined practice.

The mention of a “thousand paired names” points to structured cataloguing/recitation traditions (namāvalī-style enumerations) used in technical learning and ritual contexts, aligning with Vedanga-style organization and memorization methods.