Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 118

Pañca-prakṛti-nirūpaṇa and Mantra-vidhi: Rādhā, Mahālakṣmī, Durgā, Sarasvatī, Sāvitrī; plus Sāvitrī-Pañjara

Devanagari script

कोणेषु त्रिषु संपूज्या ब्राहृयाद्याः शक्तयो बहिः । आदित्याद्यास्ततः पूज्या उषादिसहिताः क्रमात् ॥ ११८ ॥

Transliteration

koṇeṣu triṣu saṃpūjyā brāhṛyādyāḥ śaktayo bahiḥ | ādityādyāstataḥ pūjyā uṣādisahitāḥ kramāt || 118 ||

Translation

تینوں کونوں میں بیرونی جانب برہمی وغیرہ شکتیوں کی سنپوجا کرنی چاہیے۔ اس کے بعد ترتیب سے اُشا وغیرہ کے ساتھ آدتیہ وغیرہ دیوتاؤں کی پوجا کرنی چاہیے۔

Word by Word

• कोणेषु: in the corners
• कोणेषु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कोण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन

• त्रिषु: in the three
• त्रिषु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; संख्याविशेषण—कोणेषु

• संपूज्याः: are to be worshipped fully
• संपूज्याः: Vidheyavisheshana (विधेयविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + पूज् (धातु)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विधेय-विशेषण; यत्-प्रत्ययान्त/तव्यत्-भाव (gerundive: “to be worshipped”)

• ब्राह्मी-आद्याः: (the powers) beginning with Brāhmī
• ब्राह्मी-आद्याः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मी (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः—“ब्राह्मी-प्रभृतयः”

• शक्तयः: powers/energies
• शक्तयः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• बहिः: outside
• बहिः: Desha (देश/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: बहिः (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb: outside)

• आदित्य-आद्याः: (the powers) beginning with Āditya
• आदित्य-आद्याः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आदित्य (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः—“आदित्य-प्रभृतयः”

• ततः: thereafter
• ततः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रम/अपादान-प्राय (adverb: thereafter/from there)

• पूज्याः: are to be worshipped
• पूज्याः: Vidheyavisheshana (विधेयविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पूज् (धातु)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive: “to be worshipped”)

• उषा-आदि-सहिताः: accompanied by Uṣā and others
• उषा-आदि-सहिताः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: उषा (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + सहित (कृदन्त; सह् धातु)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः—“उषादिभिः सहिताः” (accompanied by Uṣā etc.)

• क्रमात्: in sequence
• क्रमात्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: क्रम (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययभावे तृतीया/पञ्चमी-प्राय (adverbial instrumental/ablative): “in order, successively”

Speaker

Sanatkumara (in instruction to Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Brāhmī
• Śaktis (Mātṛkās)
• Āditya
• Uṣā

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes that worship is not only devotion but also correct sacred order—placing Śaktis and solar divinities in their proper directions so the rite becomes harmonized and complete.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is expressed through disciplined reverence: honoring divine energies (Śaktis) and luminous deities (Āditya, Uṣā) in an ordered sequence, showing attentive devotion through correct practice.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual science of arrangement—directional placement (koṇa), outer/inner positioning (bahiḥ), and sequential procedure (kramāt), reflecting technical liturgical method akin to kalpa-style guidance.