Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 107

Mantra-Māhātmya and Sādhana of Kārtavīryārjuna

Nyāsa, Yantra, Homa, and Dīpa-Vrata

Devanagari script

सहस्रं प्रजपेद्वात्रौ सोऽभीष्टं क्षिप्रमाप्नुयात् । समाप्य शोभनदिने संभोज्य द्विजसत्तमान् ॥ १०७ ॥

Transliteration

sahasraṃ prajapedvātrau so'bhīṣṭaṃ kṣipramāpnuyāt | samāpya śobhanadine saṃbhojya dvijasattamān || 107 ||

Translation

وہ رات میں اس کا ایک ہزار بار جپ کرے؛ تو وہ جلد ہی مطلوبہ پھل پا لے گا۔ انوشتھان پورا کر کے کسی مبارک دن بہترین دِوِجوں (عالم برہمنوں) کو کھانا کھلائے۔

Word by Word

• सहस्रम्: a thousand (times)
• सहस्रम्: कर्म (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; measure/object

• प्र-जपेत्: should chant
• प्र-जपेत्: क्रिया (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + जप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘should recite repeatedly’

• वा: or
• वा: विकल्प (Alternative/विकल्प)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थ (disjunctive particle) ‘or’

• रात्रौ: at night
• रात्रौ: कालाधिकरण (Temporal/काल)
• Type: Noun
• Root: रात्रि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (वैदिक/प्रयोगविशेषेण ‘रात्रौ’); locative of time ‘at night’

• सः: he
• सः: कर्ता (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; demonstrative pronoun ‘he’

• अभीष्टम्: the desired (result)
• अभीष्टम्: कर्म (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: अभीष्ट (कृदन्त/प्रातिपदिक from √इष्/√इच्छ्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; object of आप्नुयात्

• क्षिप्रम्: quickly
• क्षिप्रम्: क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्षिप्र (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् प्रयोगः (adverbial accusative) ‘quickly’

• आप्नुयात्: should attain
• आप्नुयात्: क्रिया (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘should attain’

• समाप्य: having completed
• समाप्य: पूर्वक्रिया (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + आप् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive), अव्ययभाव; ‘having completed’

• शोभन-दिने: on an auspicious day
• शोभन-दिने: कालाधिकरण (Temporal/काल)
• Type: Noun
• Root: शोभन (प्रातिपदिक) + दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; कर्मधारय-समास (शोभनं दिनम्) ; locative of time ‘on an auspicious day’

• संभोज्य: having fed
• संभोज्य: पूर्वक्रिया (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + भुज् (धातु)
• Form: ल्यप्/क्त्वार्थक-तुमुन्-समकक्ष (gerundive/absolutive-like in -ya), अव्ययभाव; ‘having fed/after feeding’

• द्विज-सत्तमान्: the best of the twice-born (brahmins)
• द्विज-सत्तमान्: कर्म (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः/कर्मधारयार्थ (द्विजेषु सत्तमाः) ; object of संभोज्य

Speaker

Narada (teaching in a ritual-technical context within Book 1.3)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It links inner practice (night-time japa done in a fixed count) with outer completion (feeding worthy brāhmaṇas), presenting a complete dhārmic method for attaining one’s intended fruit.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By emphasizing repeated japa (remembrance through recitation) and a concluding act of respect and generosity, it supports devotion as disciplined remembrance joined with service to the virtuous.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual procedure and timing: specifying rātri-japa (night recitation), a fixed numerical count (sahasra), and proper closure of an observance on an auspicious day with brāhmaṇa-bhojana (feeding learned brāhmaṇas).