Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 182

Hanumān-mantra-kathana: Mantra-bheda, Nyāsa, Yantra, and Prayoga

Devanagari script

तन्मध्येऽष्टदशार्णं तु शत्रुनामान्वितं लिखेत् । तेन मन्त्राभिजप्तेन शिरोबद्ध्वेन भूमिपः ॥ १८२ ॥

Transliteration

tanmadhye'ṣṭadaśārṇaṃ tu śatrunāmānvitaṃ likhet | tena mantrābhijaptena śirobaddhvena bhūmipaḥ || 182 ||

Translation

اس کے بیچ میں دشمن کا نام شامل کر کے اٹھارہ حرفی منتر لکھے۔ پھر اس منتر سے ابھِمنتریت کر کے اسے سر پر باندھ لے تو بادشاہ کو حفاظت اور فتح نصیب ہوتی ہے۔

Word by Word

• तत्-मध्ये: in the middle of that
• तत्-मध्ये: अधिकरण (Adhikaraṇa)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (N), सप्तमी (Loc), एकवचन (Sg); तत्पुरुषः: तस्य मध्ये = in the middle of that

• अष्टादश-अर्णम्: the eighteen-syllabled (formula)
• अष्टादश-अर्णम्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: अष्टादश (संख्या-प्रातिपदिक) + अर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (N), द्वितीया (Acc), एकवचन (Sg); द्विगु-समासः: अष्टादश अर्णानि यस्य = eighteen-syllabled (mantra)

• तु: indeed/and
• तु: सम्बन्ध (discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle), विरोध/विशेषणार्थ (emphasis/contrast)

• शत्रु-नाम-अन्वितम्: joined with the enemy’s name
• शत्रु-नाम-अन्वितम्: कर्म-विशेषण (qualifier of object)
• Type: Adjective
• Root: शत्रु (प्रातिपदिक) + नाम (प्रातिपदिक) + अन्वित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (N), द्वितीया (Acc), एकवचन (Sg); agrees with अर्णम्; तत्पुरुषः: शत्रोः नाम्ना अन्वितम् = accompanied with the enemy’s name

• लिखेत्: should write
• लिखेत्: क्रिया (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: लिख् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (Sg)

• तेन: with that
• तेन: करण (Karaṇa)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (N) (or पुंलिङ्ग M), तृतीया (Ins), एकवचन (Sg)

• मन्त्र-अभि-जप्तेन: (that) which has been recited over with the mantra
• मन्त्र-अभि-जप्तेन: करण-विशेषण (qualifier of instrument)
• Type: Adjective
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक) + अभि (उपसर्ग) + जप् (धातु)
• Form: कृदन्त-क्त (past passive participle) from अभि+जप्; नपुंसकलिङ्ग (N), तृतीया (Ins), एकवचन (Sg); agrees with तेन; तत्पुरुषः: मन्त्रेण अभिजप्तः = consecrated by mantra-recitation

• शिरः-बद्ध्वेन: by (its being) tied on the head
• शिरः-बद्ध्वेन: करण/साधन (instrumental circumstance)
• Type: Adjective
• Root: शिरस् (प्रातिपदिक) + बद्ध (कृदन्त-क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (N), तृतीया (Ins), एकवचन (Sg); तत्पुरुषः: शिरसि बद्धम् = bound on the head

• भूमिपः: the king
• भूमिपः: कर्ता (Karta)
• Type: Noun
• Root: भूमिप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (M), प्रथमा (Nom), एकवचन (Sg)

Speaker

Sanatkumara (in instruction to Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: shanta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents a technical mantra-prayoga where sacred sound (mantra) is treated as a protective power when properly written, named, and ritually energized through japa.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is implied through disciplined mantra-japa and reverence for the mantra’s divinity; the efficacy is linked to faithful repetition and correct observance rather than mere force.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights applied ritual procedure (prayoga)—mantra composition/placement, name-insertion, and energizing through japa—skills aligned with technical disciplines discussed in the Third Pada.