Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 47

The Exposition of Nṛsiṁha Worship-Mantras, Nyāsa, Mudrās, Yantras, Kavaca, and Nṛsiṁha Gāyatrī

एवं संसाधितो मन्त्रः सर्वान्कामान्प्रपूरयेत् । सौम्ये कार्ये स्मरेत्सौम्यं क्रूरं क्रूरे स्मरेद्बुधः ॥ ४७ ॥

evaṃ saṃsādhito mantraḥ sarvānkāmānprapūrayet | saumye kārye smaretsaumyaṃ krūraṃ krūre smaredbudhaḥ || 47 ||

یوں درست طور پر سِدھ کیا ہوا منتر سب خواہشیں پوری کرتا ہے۔ نرم کام میں نرم روپ کا، اور سخت کام میں دانا سخت روپ کا سمرن کرے۔

एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner)
संसाधितःproperly accomplished
संसाधितः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-सा-धि (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (मन्त्रः)
मन्त्रःthe mantra
मन्त्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सर्वान्all
सर्वान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (कामान्)
कामान्desires
कामान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
प्रपूरयेत्should fulfill completely
प्रपूरयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-पूॄ/पूर् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
सौम्येgentle/auspicious
सौम्ये:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसौम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कार्ये)
कार्येin a task/rite
कार्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
स्मरेत्should remember/meditate on
स्मरेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
सौम्यम्the gentle (form/quality)
सौम्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसौम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म (स्मरेत्)
क्रूरम्the fierce (form/quality)
क्रूरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्रूर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म (स्मरेत्)
क्रूरेin a fierce (task)
क्रूरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootक्रूर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कार्ये—अनुक्तम्)
स्मरेत्should remember
स्मरेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
बुधःthe wise person
बुधः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

FAQs

It teaches that mantra is not merely sound but a disciplined practice: when perfected through sādhana, it becomes effective, and its power must be applied with discernment according to the nature of the intended rite.

Even within technical mantra-prayoga, the verse implies mindful remembrance (smaraṇa): the devotee or practitioner aligns intention and reverence with the appropriate divine mood—benign for auspicious aims and forceful for protective or corrective aims.

It highlights prayoga-viveka—context-sensitive ritual application—showing that mantra-recitation is governed by procedural rules (vidhi) and suitability (yogyatā) for different types of karmas (saumya vs. krūra).