Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 24

The Exposition of Nṛsiṁha Worship-Mantras, Nyāsa, Mudrās, Yantras, Kavaca, and Nṛsiṁha Gāyatrī

Devanagari script

रक्तास्थिमज्जासु तनौ न्यसेद्वर्णान्विचक्षणः । वर्णान्पदे गुल्फजानुकटिनाभिहृदि स्थले ॥ २४ ॥

Transliteration

raktāsthimajjāsu tanau nyasedvarṇānvicakṣaṇaḥ | varṇānpade gulphajānukaṭinābhihṛdi sthale || 24 ||

Translation

دانشمند سادھک بدن میں خون، ہڈیوں اور گودے میں بھی مقدّس حروف کا نیاس کرے۔ اور پاؤں، ٹخنوں، گھٹنوں، کمر، ناف اور دل کے مقام میں بھی انہی حروف کو قائم کرے॥ ۲۴ ॥

Word by Word

• रक्त-अस्थि-मज्जासु: in blood, bone, and marrow
• रक्त-अस्थि-मज्जासु: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
• Type: Noun
• Root: रक्त (प्रातिपदिक) + अस्थि (प्रातिपदिक) + मज्जा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; द्वन्द्वः (रक्ते च अस्थ्नि च मज्जायां च)

• तनौ: in the body
• तनौ: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
• Type: Noun
• Root: तनु (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• न्यसेत्: should place
• न्यसेत्: क्रिया (Kriyā/Predicate)
• Type: Verb
• Root: नि-√अस्/न्यस् (धातु: न्यस्)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• वर्णान्: letters/syllables
• वर्णान्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: वर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन

• विचक्षणः: the discerning one
• विचक्षणः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Adjective
• Root: विचक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (कर्ता)

• वर्णान्: letters/syllables
• वर्णान्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: वर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन

• पदे: on the foot
• पदे: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• गुल्फ-जानु-कटि-नाभि-हृदि: at the ankle, knee, waist, navel, and heart
• गुल्फ-जानु-कटि-नाभि-हृदि: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
• Type: Noun
• Root: गुल्फ (प्रातिपदिक) + जानु (प्रातिपदिक) + कटि (प्रातिपदिक) + नाभि (प्रातिपदिक) + हृद् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; द्वन्द्वसमासः (गुल्फे, जानौ, कट्याम्, नाभौ, हृदि) समाहार-द्वन्द्वभावः

• स्थले: in the place/region
• स्थले: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
• Type: Noun
• Root: स्थल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in a Vedanga/ritual-technical context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches internalizing mantra-power by ritually “installing” sacred phonemes in the body, turning the practitioner’s body into a consecrated support for japa and meditation.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Though technical, nyāsa supports bhakti by making mantra-recitation steady and embodied—so remembrance of the chosen deity can be sustained with greater purity and focus.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Śikṣā and mantra-vidhi are implied: the verse treats varṇas (phonemes) as potent units and instructs their systematic placement (nyāsa) at specific bodily points for ritual efficacy.