Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 180

The Exposition of Nṛsiṁha Worship-Mantras, Nyāsa, Mudrās, Yantras, Kavaca, and Nṛsiṁha Gāyatrī

Devanagari script

पुरुषान्ते सर्वभयनिवारणपदं ततः । अष्टाष्टकं चतुःषष्टिः चेटिकाभयमीरयेत् ॥ १८० ॥

Transliteration

puruṣānte sarvabhayanivāraṇapadaṃ tataḥ | aṣṭāṣṭakaṃ catuḥṣaṣṭiḥ ceṭikābhayamīrayet || 180 ||

Translation

پُرُش منتر کے آخر میں پھر ہر طرح کے خوف کو دور کرنے والا لفظ ادا کرے۔ اس کے بعد ‘آٹھ آٹھ’ اور ‘چونسٹھ’ کا جپ کرے اور چیٹیکا (بدخواہ خادمہ ارواح) کے خوف کو ہٹانے والا منتر پڑھے۔

Word by Word

• पुरुष-अन्ते: at the end of (the word) ‘puruṣa’
• पुरुष-अन्ते: अधिकरण (Adhikarana/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पुरुष (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष): ‘पुरुषस्य अन्ते’ = at the end of ‘puruṣa’

• सर्व-भय-निवारण-पदम्: the word/term that removes all fears
• सर्व-भय-निवारण-पदम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + भय (प्रातिपदिक) + निवारण (कृदन्त; √वृ/वॄ ‘to ward off’ with नि-; निवारण) + पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष-समास: ‘सर्वेषां भयानां निवारणं यत् पदम्’

• ततः: then/thereafter
• ततः: क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• अष्ट-अष्टकम्: the ‘eight-eights’ (i.e., 64)
• अष्ट-अष्टकम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अष्ट (प्रातिपदिक) + अष्टक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समास: ‘अष्टानाम् अष्टकानाम् समाहारः’ (a set of eight eights)

• चतुः-षष्टिः: sixty-four
• चतुः-षष्टिः: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चतुः (प्रातिपदिक) + षष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; द्विगु-समास: ‘चतुः अधिका षष्टिः’ = sixty-four

• चेटिका-भयम्: fear of the maidservant (Ceṭikā)
• चेटिका-भयम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चेटिका (प्रातिपदिक) + भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (षष्ठी): ‘चेटिकायाः भयम्’

• ईरयेत्: should utter/recite
• ईरयेत्: क्रिया (Kriya/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ईर् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

Speaker

Sanatkumara (in instruction to Narada, Vedanga-style procedural teaching)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents a technical ritual sequence: concluding a primary mantra section (Puruṣa) and appending fear-dispelling formulas, emphasizing protection (śānti) through correct recitation order.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Though procedural, it supports bhakti practice by safeguarding the devotee’s worship through śānti-mantras—removing fear and disturbances so devotion can be steady and focused.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects mantra-vidhi and recitation-structure (counts/series like ‘eight-eights’ and ‘sixty-four’), aligning with Vedanga concerns for precise phonetic and procedural deployment of mantras.