Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 9

Śeṣoditya-Sūrya-nyāsa, Soma-sādhana, Graha-pūjā, and Bhauma-vrata-vidhi

Devanagari script

ह्रीं रमामध्यगामष्टौ वर्णांस्तारादिकान्न्यसेत् । मूर्द्धास्यकंठहृत्कुक्षिनाभिलिंगगुदेषु च ॥ ९ ॥

Transliteration

hrīṃ ramāmadhyagāmaṣṭau varṇāṃstārādikānnyaset | mūrddhāsyakaṃṭhahṛtkukṣinābhiliṃgagudeṣu ca || 9 ||

Translation

‘اوم’ تارا سے شروع اور درمیان میں رَما (شری) کے ساتھ آٹھ حروف کا نیاس کرے۔ انہیں سر، منہ، گلا، دل، پیٹ، ناف، عضوِ تناسل اور مقعد میں قائم کرے۔

Word by Word

• ह्रीम्: the syllable ‘hrīṃ’
• ह्रीम्: Karma (कर्म)
• Type: Indeclinable
• Root: ह्रीम् (अव्यय/बीजाक्षर)
• Form: बीजाक्षर-रूप अव्यय (mantric syllable)

• रमा-मध्य-गाम्: (the bīja) ‘ramā-madhya-gām’
• रमा-मध्य-गाम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: रमा (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक) + गाम् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying the bīja/nyāsa-object): ‘going to/placed in the middle of Ramā’ (mantric epithet)

• अष्टौ: eight
• अष्टौ: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अष्टन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; संख्याविशेषण (numeral adjective)

• वर्णान्: letters/syllables
• वर्णान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• तारा-आदिकान्: beginning with ‘tārā’
• तारा-आदिकान्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तारा (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifying ‘varṇān’): beginning with ‘tārā’

• न्यसेत्: should place/assign
• न्यसेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि + अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• मूर्द्धा: on the head
• मूर्द्धा: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मूर्धन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन (समाहार-निर्देशे पदसूची)

• आस्य: in the mouth
• आस्य: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: आस्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• कण्ठ: in the throat
• कण्ठ: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कण्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• हृत्: in the heart
• हृत्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हृद् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (पदसूची-रूपेण)

• कुक्षि: in the belly
• कुक्षि: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कुक्षि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• नाभि: in the navel
• नाभि: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नाभि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• लिङ्ग: in the phallus
• लिङ्ग: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• गुदेषु: in the anus/anal region(s)
• गुदेषु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गुद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

Speaker

Sanatkumara (in instruction to Narada on mantra-nyāsa procedure)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Ramā (Śrī/Lakṣmī)
• Tārā (Oṁ)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches nyāsa—ritually installing sacred syllables on key bodily centers—so the practitioner’s body becomes a consecrated support (ādhāra) for mantra-japa and worship, aligning speech, breath, and awareness with the mantra’s power.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By prescribing mantra-vidhi connected with Ramā (Śrī) and Tārā (oṁ), it frames devotion as disciplined upāsanā: the devotee prepares the body-mind as a temple before engaging in japa and pūjā, making bhakti steady and focused.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights applied ritual science—mantra-vinyāsa/nyāsa—using precise placements and syllable-count (aṣṭa-varṇa), reflecting technical procedure akin to Śikṣā (mantric articulation) and Kalpa (ritual method).