Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 69

Dīkṣā, Mantra-Types, Mantra-Doṣas, and Qualifications of Ācārya–Śiṣya

Devanagari script

शुद्धदेहोऽन्नपानद्यैर्द्धार्मिकः शुद्धमानसः । दृढव्रतसमाचारः कृतज्ञः पापभीरुकः ॥ ६९ ॥

Transliteration

śuddhadeho'nnapānadyairddhārmikaḥ śuddhamānasaḥ | dṛḍhavratasamācāraḥ kṛtajñaḥ pāpabhīrukaḥ || 69 ||

Translation

وہ مناسب کھانے پینے وغیرہ سے بدن کو پاک رکھتا ہے؛ دیندار اور پاکیزہ ذہن والا ہوتا ہے۔ ورت کے آچرن میں مضبوط، احسان شناس اور گناہ سے ڈر کر بچنے والا۔

Word by Word

• शुद्ध-देहः: having a pure body
• शुद्ध-देहः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Adjective
• Root: शुद्ध (कृदन्त; √शुध्/√शुच्, क्त) + देह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समास

• अन्न-पान-आद्यैः: by food, drink, and the like
• अन्न-पान-आद्यैः: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक) + पान (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; द्वन्द्व-समास (अन्नं च पानं च आदयः)

• धार्मिकः: righteous
• धार्मिकः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Adjective
• Root: धार्मिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• शुद्ध-मानसः: pure-minded
• शुद्ध-मानसः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Adjective
• Root: शुद्ध (कृदन्त; √शुध्/√शुच्, क्त) + मानस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समास

• दृढ-व्रत-समाचारः: whose conduct is of firm vows
• दृढ-व्रत-समाचारः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Adjective
• Root: दृढ (प्रातिपदिक) + व्रत (प्रातिपदिक) + समाचार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समास (दृढं व्रतं यस्य समाचारः/दृढव्रतस्य समाचारः)

• कृतज्ञः: grateful
• कृतज्ञः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Adjective
• Root: कृत (कृदन्त; √कृ, क्त) + ज्ञ (प्रातिपदिक/कृदन्त; √ज्ञा)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समास (कृतं जानाति/उपकारं वेत्ति)

• पाप-भीरुकः: afraid of sin
• पाप-भीरुकः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + भीरुक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समास (पापे भीरुः)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhayanaka

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It defines the inner and outer qualifications of a true practitioner: bodily purity, mental purity, firm observance of vows, gratitude, and vigilant avoidance of sin—showing that vrata is a complete ethical-spiritual discipline, not mere ritual.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By emphasizing purity, steadfast practice, and fear of wrongdoing, it outlines the character that sustains bhakti: a clean life and conscience that protect devotion from hypocrisy and negligence.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It aligns with śauca and sadācāra—practical disciplines supporting ritual efficacy—especially the regulated regimen (āhāra-vihāra) that undergirds vrata performance and daily dharmic conduct.