Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 70

Śrāddha-prayoga: Niyama, Brāhmaṇa-parīkṣā, Kutapa-kāla, Tithi-nyāya, and Vaiṣṇava-phala

Devanagari script

शेषमन्नं वदेच्चैव मधुसूक्तं च वै जपेत् । स्वयं च पादौ प्रक्ाल्य सम्यगाचम्य नारद ॥ ७० ॥

Transliteration

śeṣamannaṃ vadeccaiva madhusūktaṃ ca vai japet | svayaṃ ca pādau prakाlya samyagācamya nārada || 70 ||

Translation

باقی بچے ہوئے اَنّ پر منتر پڑھ کر کہے اور مدھو سوکت کا جپ کرے؛ پھر، اے نارَد! خود اپنے پاؤں دھو کر ٹھیک طرح آچمن کرے۔

Word by Word

• शेषम्: remaining
• शेषम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शेष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• अन्नम्: food
• अन्नम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया विभक्तिः, एकवचनम्

• वदेत्: should say / should utter
• वदेत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: विधिलिङ्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्ययम्

• एव: indeed
• एव: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्ययम् (emphasis)

• मधुसूक्तम्: the Madhu-sūkta (hymn)
• मधुसूक्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मधु + सूक्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (मधुनः सूक्तम्)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्ययम्

• वै: indeed
• वै: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक-अव्ययम् (particle: indeed)

• जपेत्: should recite
• जपेत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जप् (धातु)
• Form: विधिलिङ्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• स्वयम्: oneself
• स्वयम्: Karta (कर्ता)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; स्वकृत्ये (oneself)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्ययम्

• पादौ: (the) two feet
• पादौ: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, द्वितीया विभक्तिः, द्विवचनम्

• प्रक्षाल्य: having washed
• प्रक्षाल्य: Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + क्षल् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त/ल्यपन्त-अव्ययकृदन्तः (absolutive/gerund), ‘having washed’

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; प्रकारार्थे (properly)

• आचम्य: having performed ācamana
• आचम्य: Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + चम् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: ल्यपन्त-अव्ययकृदन्तः (gerund), ‘having sipped (water ritually)’

• नारद: O Nārada
• नारद: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, सम्बोधन विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Sanatkumāra (in instruction to Nārada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Narada
• Madhu-sūkta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames eating as a sanctified act: the leftover food is not treated casually, and post-meal purification (washing the feet and proper ācamana) restores ritual clarity and mindfulness.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By prescribing mantra-recitation (Madhu-sūkta) and disciplined purity practices, it turns ordinary daily actions into devotional observances performed with reverence and remembrance.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights kalpa-style ritual procedure (proper ācamana and cleanliness) and Vedic mantra application (recitation/japa of the Madhu-sūkta) as part of daily dharma.