Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 170

Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

स्वोञ्चेष्वार्की तथा ज्यारैरुक्तैकांगे नृ पाधिपाः । लग्रे वर्गोत्तमेऽब्जे वा चतुरादिग्रहेक्षिते ॥ १७० ॥

svoñceṣvārkī tathā jyārairuktaikāṃge nṛ pādhipāḥ | lagre vargottame'bje vā caturādigrahekṣite || 170 ||

جب زحل اپنی ہی برج میں یا حالتِ اوج میں ہو، اور مشتری بھی مذکورہ یکانگ‑یوگ میں ہو؛ اور لگن ورگوتّم ہو یا برجِ دلو میں ہو، اور چوتھے وغیرہ گھروں کے سیاروں کی نظر پڑے—تو آدمی بادشاہوں میں سردار بنتا ہے۔

स्व-उच्चेषुin their own exaltations
स्व-उच्चेषु:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्व + उच्च (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (‘own’ + ‘exaltations’); locative
आर्कीsolar (arkī)
आर्की:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootआर्की (प्रातिपदिक; ‘solar/related to the Sun’)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (qualifier)
तथाand/also
तथा:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/उपपद—‘also/and thus’
ज्यारैःby ‘jyāra’ (technical term; likely ‘enemies/obstructors’ in context)
ज्यारैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootज्यार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
उक्त-एक-अङ्गेin the said single division/part
उक्त-एक-अङ्गे:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउक्त (कृदन्त, √वच्) + एक + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (‘said’ + ‘single’ + ‘part’); locative
नृप-अधिपाःlords of men/kings
नृप-अधिपाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनृप + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (‘of kings’ + ‘lords’)
लग्नेin the ascendant (lagna)
लग्ने:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलग्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
वर्ग-उत्तमेin the best class/division
वर्ग-उत्तमे:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootवर्ग + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः; विशेषण
अब्जेin the lotus (abja)
अब्जे:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअब्ज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
वाor
वा:
विकल्प (Alternative)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक (disjunctive particle)
चतुर-आदि-ग्रह-ईक्षितेwhen observed by planets starting from the fourth
चतुर-आदि-ग्रह-ईक्षिते:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootचतुर + आदि + ग्रह + ईक्षित (कृदन्त, √ईक्ष्)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः; कृदन्त—क्त (past passive participle) ‘seen/observed’; विशेषण—‘when seen by planets beginning with the fourth’

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: shanta

N
Narada
S
Sanatkumara
S
Saturn (Shani)
J
Jupiter (Brihaspati)
L
Lagna
K
Kumbha (Aquarius)

FAQs

It shows that even worldly authority (kingship) is presented as the lawful fruit of karmic merit, readable through jyotiṣa; the Purana frames such outcomes within dharma and ultimately as secondary to liberation.

Bhakti is not stated directly here; instead, the verse supports the Purana’s broader teaching that prosperity and rank arise by ordained causes—encouraging devotion and dharma as the higher aim beyond astrological gains.

Jyotiṣa Vedāṅga: the verse uses technical rules—Saturn in own/exaltation, vargottama lagna, Aquarius placement, and planetary aspects—to indicate a rāja-yoga leading to rulership.