Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 81

Nirukta, Phonetic Variants, and Vedic Dhātu–Svara Taxonomy

लिब्लुव्वपूशप्स्वपूसृपियभरभगम्नम्यमो रभिः । क्रुशिर्दंशिदिशी दृश्मृश्रिरुश्लिश्विश्स्पृशः कृषिः ॥ ८१ ॥

libluvvapūśapsvapūsṛpiyabharabhagamnamyamo rabhiḥ | kruśirdaṃśidiśī dṛśmṛśriruśliśviśspṛśaḥ kṛṣiḥ || 81 ||

مزید دھاتیں: لِب، لُو، وَپُو، شَپ، سْوَپ، اُو، سْرِپ، اِ، بھَر، بھَگ، گَم، نَم، یَم، رَبھِ؛ نیز کْرُشی، دَمْشی، دِشی، دْرِش، مْرِش، شری، رُش، لِش، وِش، سْپْرِش اور کْرِشی۔

liblib
lib:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootlib (धातु √लिब्; technical)
FormMasculine, Nominative, Singular; root-name
luvvāluvvā
luvvā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootluvvā (प्रातिपदिक; technical)
FormFeminine, Nominative, Singular; listed form
pūśappūśap
pūśap:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootpūśap (प्रातिपदिक; technical)
FormMasculine, Nominative, Singular; listed item
svapūsvap
svapū:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsvap (धातु √स्वप्)
FormMasculine, Nominative, Singular; ū-citation root-name
sṛpisṛp
sṛpi:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsṛp (धातु √सृप्)
FormMasculine, Nominative, Singular; i-citation root-name
yabharayabhara
yabhara:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyabhara (प्रातिपदिक; technical)
FormMasculine, Nominative, Singular; listed item
bhagabhaga
bhaga:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbhaga (प्रातिपदिक; technical/root-name)
FormMasculine, Nominative, Singular
mnamna
mna:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootmna (प्रातिपदिक; technical)
FormNeuter/Masculine, Nominative, Singular; listed item
myamaḥmyam-forms
myamaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootmyam (धातु √म्यम्; technical)
FormMasculine, Nominative, Plural (बहुवचन) (class-name); or singular; taken as plural list item
rabhiḥby/with rabh-forms
rabhiḥ:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootrabh (धातु √रभ्)
FormMasculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन) (as a group)
kruśiḥkruś
kruśiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkruś (धातु √क्रुश्)
FormMasculine, Nominative, Singular; i-citation root-name
daṃśidaṃś
daṃśi:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootdaṃś (धातु √दंश्)
FormMasculine, Nominative, Singular; i-citation root-name
diśīdiśī (diś-form)
diśī:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootdiś (धातु √दिश्)
FormFeminine, Nominative, Singular; ī-citation listed form
dṛśdṛś
dṛś:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootdṛś (धातु √दृश्)
FormMasculine, Nominative, Singular; root-name
mṛśriḥmṛśri
mṛśriḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootmṛśr (प्रातिपदिक; technical)
FormMasculine, Nominative, Singular; listed item
ruśliśruśliś
ruśliś:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootruśliś (प्रातिपदिक; technical)
FormMasculine, Nominative, Singular; listed item
viśviś
viś:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootviś (धातु √विश्)
FormMasculine, Nominative, Singular; root-name
spṛśaḥspṛś-forms
spṛśaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootspṛś (धातु √स्पृश्)
FormMasculine, Nominative, Plural (बहुवचन) (class-name); or singular; taken as plural list item
kṛṣiḥkṛṣ
kṛṣiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkṛṣ (धातु √कृष्)
FormMasculine, Nominative, Singular; i-citation root-name

Sanatkumara (in instruction to Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

N
Narada
S
Sanatkumara

FAQs

It emphasizes Vedanga–Vyakarana as a support-discipline: precise knowledge of verbal roots safeguards mantra-meaning and correct recitation, which in turn stabilizes dharma-practice and moksha-oriented study.

Indirectly: bhakti is nourished when names, mantras, and praises are understood and pronounced correctly; this technical listing underlines the scriptural view that disciplined language-knowledge protects devotional practice from error.

Vyakarana (grammar), specifically dhātu-pāṭha style enumeration of verbal roots used to derive correct word-forms—useful for interpreting scripture, composing stotras, and performing ritual recitation with accuracy.