Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 71
योगस्वरूप-धारणा-समाधि-वर्णनम् (केशिध्वजोपदेशः)
Devanagari script
विभेदजनके ज्ञाने नाशमात्यन्तिकं गते । आत्मनो ब्रह्मणाभेदं संमतं कः करिष्यति ॥ ७१ ॥
Transliteration
vibhedajanake jñāne nāśamātyantikaṃ gate | ātmano brahmaṇābhedaṃ saṃmataṃ kaḥ kariṣyati || 71 ||
Translation
جب فرق پیدا کرنے والا علم بالکل مٹ جائے، تو پھر نفس کا برہمن سے غیر جدا ہونا—یہ تسلیم شدہ نظریہ—کون قائم رکھے گا؟
Word by Word
विभेदजनकेin (the) difference-producing
विभेदजनके:
Adhikarana (अधिकरण/सप्तमी)
TypeAdjective
Rootविभेद (प्रातिपदिक) + जनक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—विभेद-जनक (तत्पुरुष: 'producer of difference'); विशेषण
ज्ञानेin knowledge
ज्ञाने:
Adhikarana (अधिकरण/सप्तमी)
TypeNoun
Rootज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
नाशम्destruction
नाशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
आत्यन्तिकम्complete/absolute
आत्यन्तिकम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootआत्यन्तिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (नाशम् इति विशेष्य)
गतेwhen (it) has gone/ceased
गते:
Adhikarana (अधिकरण/सप्तमी-absolute)
TypeVerb
Rootगत (√गम्, क्त-प्रत्यय, कृदन्त)
Formसप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; लोके—सप्तमी-absolute (locative absolute): 'when it has gone/when it has reached'
आत्मनःof the self
आत्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
ब्रह्मणाwith Brahman
ब्रह्मणा:
Karana/Instrument (करण/तृतीया)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
अभेदम्non-difference/identity
अभेदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअभेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
संमतम्accepted/approved
संमतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसंमत (√मन्, सम्+√मन्, क्त-प्रत्यय, कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; विशेषण (अभेदम् इति विशेष्य)
कःwho?
कः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
करिष्यतिwill make/do
करिष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
Speaker
Unspecified (text does not explicitly identify a speaker in this verse alone).
Vrata Kalpa
Vrata: none
Verse Rasa
Primary Rasa: shanta (peace)
Secondary Rasa: adbhuta (wonder)
Characters & Entities
Ā
ātman (self)B
BrahmanFAQs