Shloka 29

Adhyaya 84 — The Gods’ Hymn after the Slaying of Mahishasura and the Goddess’ Boon

Sanskrit

भक्त्या समस्तैस्त्रिदशार्दिव्यैर्धूपैस्तु धूपिता ।

प्राह प्रसादसुमुखी समस्तान् प्रणतान् सुरान् ॥

Transliteration

bhaktyā samastaistridaśārdivyairdhūpaistu dhūpitā / prāha prasādasumukhī samastān praṇatān surān

Translation

تمام دیوتاؤں نے عقیدت سے اس کی تعظیم کی، وہ دیوی دیوی دھوپ کی خوشبو سے معطر تھی؛ اور جس کا چہرہ عنایت سے شاداں تھا، اس نے سجدہ ریز سب دیوتاؤں سے خطاب کیا۔

Word by Word

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (Feminine, Instr, Sg)

• समस्तैः: by all
• समस्तैः: विशेषण (Adjectival modifier)
• Type: Adjective
• Root: समस्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन (Masculine, Instr, Pl); विशेषणम् (त्रिदशैः)

• त्रिदशैः: by the gods
• त्रिदशैः: कर्ता (Agent in passive/कर्तृकरण)
• Type: Noun
• Root: त्रिदश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन (Masculine, Instr, Pl); द्विगु-समासः (त्रि + दश) = देवाः

• दिव्यैः: divine
• दिव्यैः: विशेषण (Adjectival modifier)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन (Masculine, Instr, Pl); विशेषणम् (त्रिदशैः)

• धूपैः: with incense
• धूपैः: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: धूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन (Masculine, Instr, Pl)

• तु: indeed
• तु: निपातार्थ (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण/विरोधार्थक निपात (particle: indeed/but)

• धूपिता: fumigated (incensed)
• धूपिता: विशेष्य-भाव (Predicate/Descriptive of देवी)
• Type: Verb
• Root: धूप् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Feminine, Nom, Sg)

• प्राह: said
• प्राह: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: प्र-आह्/अह् (धातु)
• Form: लिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन (Perfect, 3rd, Sg); परस्मैपदम्

• प्रसादसुमुखी: she of gracious countenance
• प्रसादसुमुखी: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Adjective
• Root: प्रसाद-सुमुखी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Feminine, Nom, Sg); कर्मधारयः (प्रसादेन सुमुखी = having a gracious/serene face)

• समस्तान्: all
• समस्तान्: विशेषण (Adjectival modifier)
• Type: Adjective
• Root: समस्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (Masculine, Acc, Pl); विशेषणम् (सुरान्)

• प्रणतान्: bowed down, prostrate
• प्रणतान्: विशेषण (Adjectival modifier)
• Type: Adjective
• Root: प्र-नम् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle, active sense here); पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (Masculine, Acc, Pl); विशेषणम् (सुरान्)

• सुरान्: the gods
• सुरान्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (Masculine, Acc, Pl)

Speakers

• Ṛṣi (narrator) describing Devi’s response

Verse Rasa

{ "primaryRasa": "bhakti", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Primary Deities

• Devi
• Devas (collectively)

Shakti Aspects

• Prasāda-sumukhī (graceful
• favor-bestowing aspect)

Key Themes

• Grace (prasāda)
• Devotion (bhakti)
• Pūjā protocol
• Divine-human (deva) relationship

FAQs

What is the philosophical or ethical takeaway?

Prasāda is portrayed as a relational reality: sincere devotion and humility open the devotee to divine response, emphasizing inner posture over mere transaction.

How does this fit the Pancalakshana (5 characteristics)?

Carita: narrative description of divine interaction following a cosmic event.

What is the esoteric significance?

Incense symbolizes subtle offering (prāṇa/intent). The ‘graceful face’ indicates the turning of the Absolute toward the finite in a knowable, compassionate mode.