Adhyaya 54 — Cosmography of Jambudvipa: Continents, Oceans, Varshas, and Mount Meru
निषधः पारियात्रश्च मेरोः पार्श्वे तु पश्चिमे ।
यथा पूर्वौ तथाचैतावानीलनिषधायतौ ॥
niṣadhaḥ pāriyātraśca meroḥ pārśve tu paścime / yathā pūrvau tathā caitāvānīlaniṣadhāyatau
مِرو کے مغربی پہلو میں نِشدھ اور پارییاتر واقع ہیں۔ جیسے مشرق میں وہ دو پہاڑ ہیں، ویسے ہی یہ دونوں بھی آنیل اور نِشدھ کے برابر ہی وسعت رکھتے ہیں۔
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
Cosmic symmetry is emphasized: the quarters balance each other. This mirrors the Purāṇic ideal that order (ṛta/dharma) manifests as proportion and correspondence.
Sarga/Sthāna cosmography: specifying the mirrored layout of mountain ranges around Meru.
East–west equivalence can be read as a teaching on inner balance—opposites are structured to correspond, suggesting harmony between complementary poles.