Adhyaya 45 — Jaimini’s Cosmological Questions and the Opening of Markandeya’s Account of Primary Creation
यावत्यः सृष्टयश्चैव यावन्तः प्रलयास्तथा ।
यथा कल्पविभागश्च या च मन्वन्तरस्थितिḥ ॥
yāvatyaḥ sṛṣṭayaś caiva yāvantaḥ pralayās tathā | yathā kalpavibhāgaś ca yā ca manvantarasthitiḥ ||
سृष्टیاں کتنی ہیں اور پرلے بھی کتنے؛ کلپوں کی تقسیم کیسے ہے؛ اور منونتر کی مدت اور ساخت کیا ہے—یہ مجھے بتائیے۔
The request expands perspective from personal time to cosmic time; ethical steadiness arises when one sees one’s life as a brief segment within repeating cycles.
Directly concerns sarga and pratisarga (cycles of creation/re-creation) and manvantara (epochal administration), core purāṇic lakṣaṇas.
Kalpa divisions can symbolize graded states of consciousness; repeated ‘creation/dissolution’ parallels the continual arising and subsiding of experience in meditation.