Shloka 3
Bhīma–Draupadī Saṃvāda on Restraint, Protection, and the Kīcaka Threat
Virāṭa-parva, Adhyāya 20
Devanagari script
अनित्या किल मर्त्यनामर्थसिद्धिर्जयाजयौ । इति कृत्वा प्रतीक्षामि भर्तृणामुदयं पुन:,मनुष्योंकी अर्थ-सिद्धि या जय-पराजय अनित्य हैं। वे सदा स्थिर नहीं रहते। यही सोचकर मैं अपने पतियोंके पुनः अभ्युदयकी प्रतीक्षा करती हूँ
Transliteration
anityā kila martyānām artha-siddhir jayājayau | iti kṛtvā pratīkṣāmi bhartṝṇām udayaṃ punaḥ ||
Translation
موتیوں میں مقصد کی تکمیل اور جیت-ہار ناپائیدار ہیں؛ وہ ہمیشہ قائم نہیں رہتے۔ اسی سمجھ کے ساتھ میں اپنے شوہروں کے دوبارہ عروج کی منتظر ہوں۔
Word by Word
अनित्याimpermanent
अनित्या:
Karta
TypeAdjective
Rootअनित्य
FormFeminine, Nominative, Singular
किलindeed/it is said
किल:
TypeIndeclinable
Rootकिल
मर्त्यानाम्of mortals
मर्त्यानाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootमर्त्य
FormMasculine, Genitive, Plural
अर्थसिद्धिःattainment of aims/success
अर्थसिद्धिः:
Karta
TypeNoun
Rootअर्थसिद्धि
FormFeminine, Nominative, Singular
जयाजयौvictory and defeat
जयाजयौ:
Karta
TypeNoun
Rootजय + अजय
FormMasculine, Nominative, Dual
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
कृत्वाhaving done (having thought/considered)
कृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Active
प्रतीक्षामिI wait/expect
प्रतीक्षामि:
TypeVerb
Rootप्रति-ईक्ष्
FormPresent, Indicative, Parasmaipada, First, Singular
भर्तॄणाम्of (my) husbands/lords
भर्तॄणाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootभर्तृ
FormMasculine, Genitive, Plural
उदयम्rise/prosperity
उदयम्:
Karma
TypeNoun
Rootउदय
FormMasculine, Accusative, Singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaB
bhartṛ (the husbands—contextually the Pāṇḍavas)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes