Home›Kurma Purana›Uttara Bhaga›Adhyaya 18›Shloka 36
←Previous Verse
Next Verse→

Kurma Purana — Uttara Bhaga, Shloka 36

Daily Duties of Brāhmaṇas: Snāna, Sandhyā, Sūrya-hṛdaya, Japa, Tarpaṇa, and the Pañca-mahāyajñas

Devanagari script

त्वमेव ब्रह्म परममापो ज्योती रसो ऽमृतम् / भूर्भुवः स्वस्त्वमोङ्कारः सर्वे रुद्राः सनातनाः / पुरुषः सन्महो ऽतस्त्वां प्रणमामि कपर्दिनम्

Transliteration

tvameva brahma paramamāpo jyotī raso 'mṛtam / bhūrbhuvaḥ svastvamoṅkāraḥ sarve rudrāḥ sanātanāḥ / puruṣaḥ sanmaho 'tastvāṃ praṇamāmi kapardinam

Translation

آپ ہی برتر برہمن ہیں—آب، نور، رس اور امرت۔ آپ ہی بھو، بھوَوَہ، سُوَہ اور اومکار ہیں۔ تمام ازلی رُدر آپ ہی ہیں۔ آپ پُرُش، حق اور عظیم ہیں؛ اسی لیے اے کپَردِن، میں آپ کو پرنام کرتا ہوں۔

Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun); पुंलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (common); प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
एवindeed/alone
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphatic)
ब्रह्मBrahman, the Absolute
ब्रह्म:
Pradhana-predicative (विधेय/Predicate nominative)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter); प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
परमम्supreme
परमम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (adjective) ब्रह्मणः
आपःwaters
आपः:
Pradhana-predicative (विधेय)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine); प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (Plural) (pluralia tantum)
ज्योतीlight
ज्योती:
Pradhana-predicative (विधेय)
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Vedic/archaic nominative form for ज्योतिः/ज्योतिः)
रसःessence/juice
रसः:
Pradhana-predicative (विधेय)
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine); प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अमृतम्immortality/nectar
अमृतम्:
Pradhana-predicative (विधेय)
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भूःBhū (earth-world)
भूः:
Pradhana-predicative (विधेय)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वैदिक-प्रयोग (as in vyāhṛti)
भुवःBhuvaḥ (mid-world)
भुवः:
Pradhana-predicative (विधेय)
TypeNoun
Rootभुवस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वैदिक-प्रयोग (vyāhṛti)
स्वःSvaḥ (heaven-world)
स्वः:
Pradhana-predicative (विधेय)
TypeNoun
Rootस्वर्/स्वः (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वैदिक-प्रयोग (vyāhṛti)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ओङ्कारःOṃkāra (the syllable Om)
ओङ्कारः:
Pradhana-predicative (विधेय)
TypeNoun
Rootओम् + कार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): ओम्-कारः = ‘the syllable/sound of Om’
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (adjective) रुद्राणाम्
रुद्राःRudras
रुद्राः:
Pradhana-predicative (विधेय)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
सनातनाःeternal
सनातनाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसनातन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण रुद्राणाम्
पुरुषःPerson (Puruṣa)
पुरुषः:
Pradhana-predicative (विधेय)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सत्being/true
सत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसत् (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formवर्तमान-कृदन्त (present participle) √अस् (धातु) ‘to be’; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (as first member in compound)
महत्great
महत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (as second member in compound)
अतःtherefore
अतः:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ-क्रियाविशेषण (causal adverb) ‘therefore/from this’
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
प्रणमामिI bow down
प्रणमामि:
Kriya (क्रिया/Action)
TypeVerb
Root√नम् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formलट्-लकार (Present Indicative); उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
कपर्दिनम्Kapardin (the matted-haired one)
कपर्दिनम्:
Karma (कर्म/Object; apposition to त्वाम्)
TypeNoun
Rootकपर्दिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेष-नाम (epithet of Rudra/Śiva)
Speaker

Lord Kurma (Vishnu) teaching in the Ishvara Gita, presenting a Shaiva-Vaishnava synthesis through Rudra-stuti

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities
B
Brahman
O
Om (Omkara/Pranava)
R
Rudra
K
Kapardin
P
Purusha
B
Bhūr-Bhuvaḥ-Svaḥ

FAQs

It identifies the Supreme as all-pervasive Brahman—both transcendent (amṛta, sat, mahaḥ) and immanent as the very elements and cosmic principles (water, light, essence) and as the three worlds, implying the Atman/Ishvara is the single reality appearing as all.

The verse centers on contemplative upāsanā: meditating on Rudra as Praṇava (Oṃ) and as the totality of the cosmos. In the Ishvara Gita’s Pāśupata-leaning frame, this supports ekāgratā (one-pointedness) by dissolving duality—seeing all forms as the one Lord.

Spoken within the Kurma Purana’s Ishvara Gita setting, it presents a non-dual synthesis: the Supreme praised as Rudra/Kapardin is simultaneously Brahman and the cosmic Puruṣa—aligning Shaiva devotion with Vaishnava revelation, emphasizing one Ishvara beyond sectarian division.

←Previous Verse
Next Verse→