Previous Verse
Next Verse

Shloka 111

Īśvara-Gītā (continued): Twofold Yoga, Aṣṭāṅga Discipline, Pāśupata Meditation, and the Unity of Nārāyaṇa–Maheśvara

अयं नारायणो यो ऽहमीश्वरो नात्र संशयः / नान्तरं ये प्रपश्यन्ति तेषां देयमिदं परम्

ayaṃ nārāyaṇo yo 'hamīśvaro nātra saṃśayaḥ / nāntaraṃ ye prapaśyanti teṣāṃ deyamidaṃ param

یہی نارائن میں ہوں؛ میں ہی اِیشور ہوں—اس میں کوئی شک نہیں۔ جو ان میں کوئی فرق نہیں دیکھتے، انہی کو یہ اعلیٰ ترین عطیہ دینا چاہیے۔

अयम्this (one)
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
नारायणःNārāyaṇa
नारायणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनारायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
ईश्वरःthe Lord
ईश्वरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
अत्रhere/in this matter
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
no/not
:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
अन्तरम्difference
अन्तरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; 'भेद/अन्तर' अर्थे
येwho (those who)
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
प्रपश्यन्तिsee/perceive
प्रपश्यन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√पश् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
तेषाम्for them/of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; सर्वनाम
देयम्to be given
देयम्:
Karya (कार्य/विधेय)
TypeAdjective
Root√दा (धातु) + देय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (भाव्य/gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; 'दातव्यम्'
इदम्this
इदम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
परम्supreme/highest
परम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण

Lord Kurma (Vishnu) teaching within the Ishvara Gita framework

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

N
Narayana
I
Ishvara
L
Lord Kurma
V
Vishnu
S
Shiva-Vishnu unity

FAQs

It teaches a non-difference doctrine: the Supreme Lord (Īśvara) and Nārāyaṇa are one reality, and realization is defined as seeing no separation in that supreme principle.

The verse points to jñāna-bhakti integration: sustained contemplation (dhyāna) on the one Īśvara as Nārāyaṇa, culminating in the yogic insight of abheda (non-separation), which the Ishvara Gita treats as a supreme attainment.

By identifying Īśvara with Nārāyaṇa, it supports the Kurma Purana’s Shaiva–Vaishnava synthesis: the highest truth is a single Lord beyond sectarian difference, recognized as one by the realized.