Shloka 28
Indra’s Query on Karma-vipāka and the Viśvarūpa Episode
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
तेनैव सांत्वितो धाता जगाद च जनार्दनम् / मम शापो वृथा न स्यादस्तु कालान्तरे मुने
Transliteration
tenaiva sāṃtvito dhātā jagāda ca janārdanam / mama śāpo vṛthā na syādastu kālāntare mune
Translation
اسی کے ذریعے تسلی پا کر دھاتا نے جناردن سے کہا—اے مُنی، میرا شاپ بےکار نہ ہو؛ وہ وقت کے بعد ضرور پھلے۔
Word by Word
तेनby him/thereby
तेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (Sambandha/Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
सान्त्वितःconsoled
सान्त्वितः:
क्रिया-विशेषण (Predicate participle)
TypeVerb
Rootसान्त्वित (कृदन्त; √सान्त्व्/√सान्त्वय् धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि/भावे (having been consoled)
धाताDhātā (Brahmā)
धाता:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootधातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
जगादsaid
जगाद:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootगद् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
चand
च:
सम्बन्ध (Sambandha/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात
जनार्दनम्to Janārdana (Vishnu)
जनार्दनम्:
सम्प्रदान/कर्म (Recipient/Object of speech)
TypeNoun
Rootजनार्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपाधि-नाम
ममmy
मम:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; प्रथम-पुरुष-सर्वनाम
शापःcurse
शापः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootशाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वृथाin vain
वृथा:
सम्बन्ध (Sambandha/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootवृथा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: in vain)
नnot
न:
सम्बन्ध (Sambandha/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
स्यात्may be
स्यात्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अस्तुlet it be
अस्तु:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
काल-अन्तरेat another time / in due course
काल-अन्तरे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Time)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुष (कालस्य अन्तरे)
मुनेO sage
मुने:
सम्बोधन (Sambodhana/Vocative)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन